Çevre Sorunlarının Çözümünde Kadın Faktörü: İktisatta Ekofeminist Bir Yaklaşım

Authors : Merve Özcan Altan

Pages : 25-51

Doi:10.61127/idusos.1665382

View : 77 | Download : 59

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Cinsiyet eşitsizliği ve çevre sorunları, günümüzün en önemli ve ivedilikle çözülmesi gereken problemleri arasında üst sıralarda yer almaktadır. Kadınların çoğu alanda fırsat eşitliğinden mahrum kalması, işgücüne yeteri kadar katılamaması, toplumsal cinsiyet algıları ve ücretsiz bakım emeğinin sömürülmesi ile aşırı hava olayları, iklim değişikliği ve karbon salınımı gibi çevre sorunları aslında farklı alanları işaret etmekle birlikte birbiriyle kesişen ve birbiri üzerinde etkisi olabilecek toplumsal problemlerdir. Ekoloji ile feminizmi birleştiren ekofeminizm; kadın ile doğanın birbirine benzediğini, kadınların çevre konusunda daha duyarlı olduğunu ve çevre sorunlarının çözümünde feminist bir bakış açısı benimsenmesi gerektiğini savunur. Ekofeminizme göre, kadın ve doğa üzerinde kurulan hâkimiyet, birbirine benzeyen baskıcı, eril hegemonya temelli ve kâr güdüsüyle hareket eden kapitalist zihniyetlerin ürünüdür. Bu sebeple ekofeminist görüşü savunanlar gerek çevre gerekse kadın sorunlarının çözümünün birbirini tamamlar nitelikte olacağına inanır. Bu çalışmanın amacı; kadınların, çevre sorunlarının çözümü üzerindeki etkilerini araştırarak, ekofeminizmin savlarını irdelemektir. Giriş bölümünden sonra çalışmanın ikinci bölümünde feminizme ilişkin kısa bir bilgilendirmenin ardından ekofeminizm tanımlanmakta, tarihsel süreci ve türleri anlatılmaktadır. Ardından üçüncü bölümde çevre olaylarının kadınlar ve erkekler üzerindeki etkileri araştırıldıktan sonra dördüncü bölümde dünyadaki ve Türkiye’deki bazı ekofeminist hareketlerden örnekler sunulmaktadır. Çalışmanın beşinci bölümünde kadınların istihdamı, işgücüne katılımı, işsizliği, karar alıcı pozisyonlardaki ve siyasetteki temsili ile cinsiyet eşitsizliğinin diğer boyutlarına ilişkin faktörlerin çevresel bozulma üzerindeki etkilerini inceleyen ilgili literatür taranmaktadır. Son bölümde ise çalışmanın genel bulguları özetlenerek kısaca tartışılmaktadır. Sistematik literatür taramasına dayanan çalışma sonucunda kadınların işgücüne katılım ve istihdam oranlarının artırılmasının, işsizlik oranlarının azaltılmasının, karar alıcı pozisyonlarda ve siyasette daha fazla temsil edilmelerinin ve cinsiyet eşitliği yolunda mesafe kat edilmesinin, çevresel bozulmanın azaltılması ve olumsuz sonuçlarının bertaraf edilmesinde etkili olabileceği sonucuna varılmıştır.
Keywords : Ekofeminizm, çevre sorunları, çevresel bozulma, cinsiyet eşitsizliği

ORIGINAL ARTICLE URL