RUSSIAN AND US IMPACT IN RELATIONSHIP BETWEEN ISLAMIC COUNTRIES AFTER 2001: IRAN, SUUDI ARABIA AND EGIPT EXAMPLES

Authors : Şahin ÇAYLI

Pages : 62-72

View : 42 | Download : 12

Publication Date : 2016-05-01

Article Type : Research Paper

Abstract :2001 sonrası dünyanın iki süper gücü olan Rusya ve ABD’nin; İslam ülkeleri arasındaki dış politikaların oluşumunda doğrudan veya dolaylı etkisi olduğu görülmektedir. Çalışmada örnek ülkeler olarak ele alınan İran, Suudi Arabistan ve Mısır’ın birbirileri ile ilişkilerine bakıldığında; ABD ve Rusya’nın baskın güç olduğu görülmektedir. 2003’te Irak işgali sonrasında Filistin Sorunu, Arap İsrail sorununda olduğu gibi bu ülkeler, ABD ve Rusya’nın etkisiyle farklı tutumlar sergilemişlerdir. Arap Baharı sürecinin başlangıcı ve sonrası sürecinde İran’ın politikaları Rusya ekseninde yer alırken; Mısır ve Suudi Arabistan’ın politikaları ise ABD politikaları doğrultusunda şekillenmiştir. Ortadoğu Bölgesi’nde İran, Suudi Arabistan ve Mısır arasında yaşanan güç rekabeti ve oluşan politikalar; Rusya ve ABD arasında yaşanan rekabetin belli ölçüde bu ülkelere yansımasıyla oluşmaktadır ABD ve Rusya’nın enerji ve silah sanayileri en önemli sektörlerinden ikisidir. Ortadoğu Bölgesi’ndeki enerjinin varlığı, jeopolitik konumu ve bölgede yaşanan çatışmalar ve savaşlar, bölgeyi bu iki ülke için cazibe merkezi haline getirmektedir. İstikrarsız bir bölgede en çok alımı satımı yapılan şey silah olmakta ve enerji fiyatlarını artırmaktadır. ABD ve Rusya’nın enerji noktasında en önemli ülkeler arasında olması; ABD’nin Suudi Arabistan ve Mısır’a sattığı silahlar ve Rusya’nın İran’ı büyük bir pazar olarak görmesi, bu ülkeler arası ve bölgedeki ülkeler arasındaki ilişkileri doğrudan etkilemektedir. İran’ın Suriye politikaları Rusya ile birebir örtüşürken; Suudi Arabistan’ın politikaları ise ABD yanlısı olduğu görülmektedir. Çalışmada Rusya ve ABD etkisiyle, Mısır, Suudi Arabistan ve İran’ın birbirileriyle ve bu diğer aktörlerle olan ilişkilerinin şekillendiği iddia edilerek, bunlar arası mevcut ilişkilerin incelenmesi suretiyle değerlendirme yapılmıştır. Bu aktörlerle arası ilişkilerin temelde çıkar eksenli geliştiği, çıkarlarını izleyerek büyük aktörlerle ilişki kurdukları sonucuna ulaşılmıştır. Çıkar eksenli kurulan ilişkilere göre de Rusya ve ABD uyumlu iktisadi ve siyasi tercihler yaptıkları anlaşılmıştır.
Keywords : Rusya, ABD, Mısır, İran, Suudi Arabistan, Uluslararası İlişkiler

ORIGINAL ARTICLE URL