ÇANAKKALE SERAMİKLERİNDE PİRİMİTİF FORM VE FİGÜRLER

14. yüzyıldan 20.yüzyıla uzanan Osmanlı seramik sanatı İznik, Kütahya, Çanakkale olmak üzere belli başlı üç merkezden beslenmiştir.  Bu merkezlerden Çanakkale, diğerlerine oranla “halk sanatı” kapsamına giren, teknik, biçim ve desenlerindeki primitif yaklaşımla diğerlerinden ayrılır.18.yüzyılın ortalarından 20. yüzyıl ortalarına kadar süregelen geleneksel Çanakkale seramiklerinde, aslan, at, deve, ayı gibi hayvan biçimli formlar bazen sadece biblo, bazen de kutu, şekerlik, küllük gibi fonksiyonlara sahiptirler. Bu seramiklerde oranların bozukluğu kimi zaman zanaatkârların pratiğinden, bazen de “komik” bir izlenim verebilmek arzusundan kaynaklandığı düşünülebilir. Öte yandan, birçok halk sanatı üretimlerinde olduğu gibi, Çanakkale seramiklerinde Tarih Öncesi’nden 20.yüzyıla ulaşan formlara ve desenlere rastlanmaktadır. Bu şaşırtıcı süreklilik, üretimin, dönemin “resmi” sanatından bağımsız olarak, ustadan çırağa aktarılarak herhangi bir tarihselci kaygı olmaksızın devam etmesiyle açıklanabilir. Bu makalede çeşitli müzelerde ve özel koleksiyonlarda yer alan Çanakkale seramiklerinden geçmiş form ve desenlerle ilgisi bulunan ilginç örnekler tanıtılacaktır.