Isparta Atabey Ertokuş Medresesi ve Türbesi: Taşçı İşaretleri Işığında Yeni Bir Bakış

Authors : Ali Rıza Bilgin

Pages : 156-180

Doi:10.26650/artsanat.2025.24.0004

View : 124 | Download : 131

Publication Date : 2025-08-12

Article Type : Research Paper

Abstract :İlk çağdan itibaren taş kullanılarak inşa edilmiş mimari eserlerde, taşların üzerine kazınan işaretler genel bir tanımlamaya tabi olup alan yazında taşçı işaretleri başlığı altında değerlendirilmiştir. Bu işaretlerin safi kazıma yoluyla değil, aynı zamanda boyanarak işlendiği de bilinmektedir. Taşçı işaretlerinin mahiyetine ilişkin türlü açıkla9 malar mevcutsa da bunların en kabul görenleri, taşı işleyen ustanın imzası, ürün başına ücret alan çalışanların işlediği taşları etiketleme aracı ve taşın duvar örgüsünde yerleşeceği konumu gösteren yönlendirici işaretler olduğu yönündedir. Taşçı işaretlerinin bir yapının inşa sürecine ilişkin sunacağı verilerin önemli bilgiler içerdiği aşikârdır. Isparta Atabey Ertokuş Medresesi ve Türbesi yapısal ve plan özellikleri bakımından sanat tarihi çerçevesinde problemli olarak kabul edilen bir yapıdır. Bu çalışmada, yapıyla ilgili problemler tanımlanarak, diğer araştırmacı9 ların bu konudaki yaklaşımlarına ve çözüm önerilerine yer verilmiştir. Ancak yapıdaki taşçı işaretleri daha önceki çalışmalarda değerlendirilmediği için, bu konunun irdelenmesi gerekliliği doğmuştur. Bu çalışma kapsamında her iki yapı, detaylı bir şekilde incelenmiş ve her iki yapıda da tüm kazımalar/işaretler saptanmıştır. Elde edilen veriler ayrıştırılarak saptanan taşçı işaretleri sınıflandırılmış ve çeşitli açılardan değerlendirilerek çözümlenmiştir. Bu bağlamda incelenen her iki yapının mimari özellikleri de değerlendirmeye dâhil edilerek bahsi geçen sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur.
Keywords : Taşçı İşaretleri, Orta Çağ Mimarisi, Anadolu Selçuklu Dönemi Mimarisi, Grafiti, Sanat Tarihi

ORIGINAL ARTICLE URL