İstanbul Üniversitesi Beyazıt Yerleşkesinde Yok Olan Bir Kültürel Miras: Bâb-ı Seraskerî Telgrafhane Binası

Authors : Cemil Akçay, N. Çiçek Akçıl Harmankaya, Neşe Karaçay

Pages : 361-386

Doi:10.26650/artsanat.2025.24.0007

View : 91 | Download : 61

Publication Date : 2025-08-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihî Yarımada’nın merkezinde konumlanan İstanbul Üniversitesi Beyazıt Yerleşkesi, 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasının ardından Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye’ye tahsis edilerek Dâire-i Umûr-ı Askeriyye (Askerî Emir Dairesi) olarak işlev görmüştür. Önce Harbiye Nezaretine devredilen ve günümüzde Rektörlük Binası olarak kullanılan yapı, Cumhuriyet’in ilanından sonra bakanlıkların Ankara’ya taşınmasıyla birlikte 1924 yılında İstanbul Dârülfünûnu’na tahsis edilmiş ve 1933 yılındaki üniversite reformunu takiben ise İstanbul Üniversitesi adını almıştır. Günümüzde İstanbul Üniversitesi Beyazıt Yerleşkesi olarak kullanılan eski Bâb-ı Seraskerî meydanı ve bu alanda yer alan bazı yapılar zamanla yok olmuştur. Bu çalışma İstanbul Üniversitesinin kuruluşunu takiben zamanla yok olan Bâb-ı Seraskerî Telgrafhane binasını konu edinmektedir. Daha önce çalışılmayan söz konusu yapı, ilk kez tanıtılmış, tarihî ve mimari özellikleri bakımından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Telgrafhane binalarının bulundukları çevre açısından tarihî bir belge ve birer kültürel miras örneği olmaları bu çalışmayı özel ve anlamlı kılmaktadır. İstanbul Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından, İstanbul Arkeoloji Müzesi denetiminde temel araştırma kazıları gerçekleştirilerek rölöve ve restitüsyon projeleri hazırlatılmıştır. Bu veriler ışığında yapının mimarisi ve kültürel miras değeri değerlendirilmiştir.
Keywords : İstanbul Üniversitesi, Beyazıt Yerleşkesi, Bâb-ı Seraskerî, Kültürel Miras, Telgrafhane

ORIGINAL ARTICLE URL