İlâhîleri̇n genel özelli̇kleri̇, şeki̇lsel yapıları ve benzer özelli̇kler taşıyan bazı Türk di̇n mûsi̇kîsi̇ formlarının i̇lâhî formu olarak tasni̇flendi̇ri̇lebi̇lmesi̇ne dai̇r bi̇r görüş

Authors : Fatih TÜYSÜZ

Pages : 237-254

View : 36 | Download : 5

Publication Date : 2021-12-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Türklerin 11. yüzyılda Anadolu’yu yurt edinmeleri ile birçok ozan, derviş ve mutasavvıf şair, manevi duyguları dile getirmek ve dini yaymaya çalışmak adına tasavvufî özellikleri hâiz millî şiirlerini sazlarıyla söylemiş, zamanla Türk din mûsikî formlarının şekillenmesinde rol oynayan ve tarihte birçoğu “ilâhî” olarak adlandırılan bu eserler, ilerleyen asırlarda bazı farklı özelliklerine göre tevhîd, münâcât, na’t, tevşîh, mersiye, savt, nefes, şuğul, temcîd ve tesbîh gibi isimler kazanmıştır. Günümüzde ilâhîlerle her bakımdan benzerlik gösteren bu isimlerin Türk din mûsikîsinin başlıca birer formu olarak değerlendirilmesi, ilâhî formunun tanımlandırılmasını oldukça zorlaştırmaktadır. Zira ilâhîler, tüm bu farklılıkları kendi bünyesinde toplayacak genel özellikleri hâizdir. Türk mûsikîsi literatüründe ise bu formların standart bir tanımlandırma ve tasniften uzak olduğu görülmektedir. Bu sebeple günümüzde birçok dinî mûsikî formu, ilâhî formu olarak nitelendirilebilmektedir. Bu durum, ilâhîlerin ne denli önemli ve genel mahiyette bir form olduğunu gösterse de eğitim sahasında, akademik çalışmalarda ve icrâ sahasında bir kavram ve tasnif karmaşasına yol açmaktadır.
Keywords : Türk Musikisi, Türk Din Musikisi, İlahi, Form, Biçim

ORIGINAL ARTICLE URL