Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae)’ın konukçu seçimini etkileyen bazı özellikler: Artvin ladin ormanlarından deneysel sonuçlar

Authors : Hazan Alkan Akıncı, Funda Erşen Bak, Bahtiyar Ali Çalışkan

Pages : 186-193

Doi:10.17474/artvinofd.446259

View : 486 | Download : 2743

Publication Date : 2018-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Kabukböcekleri orman böcekleri içerisinde kurumalara ve ağaç ölümlerine yol açan en önemli zararlılardandır. Kuzey yarı kürede Dendroctonus ve Ips türleri periyodik olarak büyük populasyonlar oluşturarak, birkaç yıl içerisinde geniş meşcerelerde milyonlarca sağlıklı ağacın ölümüne yol açmıştır. Ülkemizde 1966 yılında tespit edilen Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) salgın populasyonları oluşturarak milyonlarca metreküp ladin ağacının kurumasına neden olmuştur. Günümüzde Artvin ve Giresun ladin ormanlarının tamamına yayılmış olan D. micans , Trabzon ladin ormanlarındaki yayılışını sürdürmektedir ve yayılış hattının ön cephesinde ağaç kurumalarına neden olmaktadır. D. micans yaralı ve devrik ağaçlara saldırması yanında, görünüşte sağlıklı olan ağaçlara da saldırmaktadır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu saldırı girişimlerinin nedenleri D. micans ’ın konukçu seçimi hakkındaki soruların odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, D. micans ’ın konukçusuna yerleşmede başarısını etkileyen bazı etmenler deneysel olarak araştırılmıştır. Artvin Orman İşletme Müdürlüğü, Taşlıca Orman İşletme Şefliği ladin ormanlarında, meşcere kapalılığı içerisinde bulunan, 1975 m ve 1680 m yükseltideki iki farklı saf ladin meşceresinde çalışılmıştır. Daha önce D. micans saldırısı bulunmayan ladin ağaçlarına böceğin dişi erginleri yerleştirilmiştir. İlk deneme alanında 37, ikinci deneme alanında 36 ladin ağacında çalışılmıştır. Arazi çalışmaları 1 Haziran – 5 Kasım 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Deneyin sonunda, böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu ağaçların periyodik büyümeleri, bazı hasılat verileri, floem kalınlıkları, floemin nem miktarı, floemdeki karbon ve azot miktarı istatistik analizlerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, D. micans ’ın son 10 yıldır artımın azaldığı, tepe boyunun kısa olduğu ve floemin azot içeriğinin fazla olduğu ladin ağaçlarına başarılı bir şekilde yerleştiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, D. micans ’ın konukçu seçimi ile ilgili temel bilgilerin ortaya koyulmasına katkı sağlamıştır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleşebileceği ağaçların tahmin edilebilmesi, uygulayıcılara mücadele çalışmalarında kolaylık sağlayacaktır.
Keywords : Dendroctonus micans, doğu ladini, konukçu seçimi, konukçu ağaç özellikleri

ORIGINAL ARTICLE URL