Peyzaj desen değişimi ve ekolojik süreçlerin metrik analizi ile incelenmesi: Çanakkale ili Ayvacık ilçesi

Authors : Berivan Eren, Tülay Cengiz Taşlı

Pages : 127-140

Doi:10.17474/artvinofd.1662243

View : 206 | Download : 879

Publication Date : 2025-05-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Çanakkale ili Ayvacık ilçesi’nde nüfus ve turizm artışına bağlı olarak ekolojik süreçler üzerinde birtakım olumsuz etkiler meydana gelmektedir. Ayvacık’ta zamansal değişime bağlı olarak meydana gelen olumsuz etkilerin peyzaj deseni üzerindeki etkilerini incelemek, ekolojik açıdan zengin habitatların parçalılığını önlemek ve sürdürülebilir peyzajların korumasını sağlamak amacıyla 1985, 1997, 2010 ve 2023 yıllarına ait arazi kullanım/arazi örtüsü (AK/AÖ) haritaları kullanılarak peyzaj metrikleri analiz edilmiştir. Peyzaj desen değişimin analizinde sınıf düzeyinde 5, peyzaj düzeyinde 1 olmak üzere 6 farklı peyzaj metriği coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı ArcGIS 10.8 programı Patch Analysis modülü aracılığıyla hesaplanmıştır. 1985 yılı ile 2023 yılları arası peyzaj desen değişimi değerlendirildiğinde, parçalanmanın arttığı görülmüştür. Araştırma alanında insan faaliyetlerinin geçmişten bugüne kadar arttığı, arazi kullanım ve arazi örtüsünde yaşanan değişim, parçalılığın artışını da beraberinde getirmiştir. Doğal ve yarı doğal alanların insan faaliyetleri ile bozulması, tarım alanlarına yakın yerlerde yapay göletler 18 oluşturulması, zeytinliklerin yerleşim alanlarına dönüşmesi sonucu peyzaj yapısındaki değişim parçalılığa sebep olmuştur. Araştırma sonucunda, orman, maki ve doğal çayırlık gibi doğal alanlarda zamanla leke sayısı ile 21 birlikte kenar yoğunluğunun artması aynı zamanda toplam alan miktarlarının azalması bu alanların 22 parçalandığını ve yerleşim, karayolu, maden sahası gibi yapısal alanlara dönüştüğü belirlenmiştir.
Keywords : Peyzaj metrikleri, peyzaj desen değişimi, parçalılık analizi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Ayvacık İlçesi

ORIGINAL ARTICLE URL