Karınca Kelimesinin Etimolojisi

Authors : Hami Akman

Pages : 336-351

Doi:10.22466/acusbd.1312327

View : 145 | Download : 126

Publication Date : 2023-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Anlamlı ve vazifeli olan kelimelerin büyük çoğunluğunu gerek etimolojik ve gerekse morfolojik açıdan tahlil etmek mümkündür. Bu çalışmada da söz konusu açılardan incelemeye değer görülenlerden biri olan karınca kelimesi, yapısı da göz önünde bulundurularak detaylı bir araştırmaya değer görülmüştür. Bu kelime üzerinde farklı bölgelerde değişik söylemler ve farklı görüşler ortaya konmuştur. Karınca kelimesi için Azerbaycan Türkçesindeki qarışka kullanımı ile bazı Anadolu ağızlardaki ḳerışḳe, ḳerınçḳe / ḳerınşge, ḳerınce; Harezm Türkçesi eserlerinden olan Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā’daki ḳarınçḳa / ḳarınçġa şekli ve söyleyişler de vardır. Bu bilgiler ışığında denebilir ki söz konusu kelimenin oluşumunda karın ve ince isimleri, köken bilgisi (etimoloji) ve şekil bilgisi (morfoloji) olarak incelendiğinde "karnı ince” yapısının "karınca” şekline dönüşeceği tezi daha fazla makul gelmektedir. Daha önce de bu yol ve yöntemlerle bazı böceklere (ateş böceği, cırcır böceği) isim konulduğu düşünüldüğünde bu görüşün haklılığı, kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Çalışmada asıl amaç karınca kelimesinin etimolojik açıdan incelenmesidir. Bununla birlikte karın ve ince kelimelerinin de etimolojilerine değinilmiştir; özellikle ince kelimesine farklı etimolojik öneriler getirilmiştir.
Keywords : Karınca, karın, ince

ORIGINAL ARTICLE URL