Covid-19 Sürecinde Yanlış Bilginin Yayılması

Authors : Murat Yüksel, Semiha Çağdaş

Pages : 298-325

Doi:10.22466/acusbd.1817890

View : 60 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı kitle iletişim araçlarında yer alan infodemik bilgilerin insanları nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Araştırma niceliksel içerik analizi ve en yaygın tarama araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniği ile yapılmıştır. Araştırma kapsamındaki anket toplamda 400 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları, DeFleur’un kuramının temel varsayımlarını büyük ölçüde doğrulamaktadır. İçerik analizi sonucunda doğrulama platformlarında Covid-19’a ilişkin üretilen içeriklerin büyük çoğunluğunun yanlış bilgi olduğu saptanmış; nicel bulgular ise bireylerin bu infodemik bilgilerden farklı düzeylerde etkilendiğini ortaya koymuştur. Kurama paralel biçimde, Covid-19 pandemisi sürecinde üretilen yoğun infodemik içeriğe rağmen katılımcıların önemli bir kısmının bu bilgilere eleştirel yaklaştığı, buna karşın belirli gruplarda (özellikle daha düşük eğitim düzeyi, aşı olmayanlar, doğrulama platformlarından haberdar olmayanlar vb.) yanlış bilgiye inanma düzeyinin yükseldiği görülmüştür. Araştırmanın ana hipotezi olan “infodemik bilgiden etkilenme düzeyinin farklı parametrelere göre değiştiği” savı özellikle aşı olma durumu, eğitim düzeyi ve doğrulama platformlarından haberdar olma değişkenlerinde açık biçimde desteklenmiş, bu gruplarda infodemik bilgiye inanma düzeyinin anlamlı biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş ve Covid-19’a yakalanma durumuna ilişkin hipotezler ise tüm ölçek düzeyinde her zaman anlamlı olmasa da alt boyutlarda ortaya çıkan farklılıklarla kısmen doğrulanmıştır. Buna karşılık gelir, meslek, yaşanılan yer, kullanılan iletişim aracı ve sosyal medya platformuna ilişkin hipotezler genel olarak istatistiksel açıdan güçlü farklar üretmemiştir.
Keywords : Covid-19, Pandemi, İnfodemi, Kitle İletişim Araçları, İletişim

ORIGINAL ARTICLE URL