DİRENİŞİN YEŞİL YÜZÜ: LATİN AMERİKA’DA EKO-MARKSİZM, EKO-SOSYALİZM VE EKO-ANARŞİZM ÖRNEKLERİ

Authors : Meryem Argüç, Günay Gönüllü

Pages : 20-46

Doi:10.69494/jirps.1804224

View : 98 | Download : 183

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, toplumsal hareketlerin tarihsel gelişimini, klasik ve yeni toplumsal hareketlerin özelliklerini ve çevre hareketlerinin bu çerçevedeki yerini incelemektedir. Toplumsal hareketler, insanlık tarihinin başlangıcından itibaren isyan ve direniş biçimleriyle var olmuş; Sanayi Devrimi ile örgütlü, homojen ve işçi sınıfı odaklı klasik yapılar haline gelmiştir. 1960’lardan sonra ise bireysel kimlikler, kültürel değerler ve küresel sorunlar etrafında şekillenen heterojen ve esnek yeni toplumsal hareketler ortaya çıkmıştır. Çevre hareketleri, sanayileşmenin yol açtığı ekolojik tahribata tepki olarak doğmuş ve bu yeni hareketlerin önemli bir bileşeni olmuştur. Çalışma çevre hareketlerini eko-Marksizm, eko-sosyalizm ve eko-anarşizm perspektiflerinden ele almaktadır. Karşılaştırmalı analiz sonucunda eko-sosyalizmin yerel ve küresel örgütlenme kapasitesiyle en yüksek başarı potansiyeline sahip olduğu; eko-Marksizmin teorik derinlik sunduğu ancak uygulamada engellerle karşılaştığı; eko-anarşizmin ise yerel düzeyde etkili ancak küresel ölçekte sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu doğrultuda çalışmada, bu yaklaşımların birbirlerinin tamamlayıcısı olduğu vurgulanarak, eko-Marksizm için koalisyonlar, eko-sosyalizm için uygulama yaygınlaştırma, eko-anarşizm için ise dayanışma ağları önerilmektedir. Ayrıca, kapitalizmin çevresel ve toplumsal krizlerine karşı geliştirilen bu radikal alternatiflerin önemi ortaya koyularak, küresel ölçekte dönüşüm potansiyelleri değerlendirilmektedir.
Keywords : Toplumsal hareketler, çevre hareketleri, eko-Marksizm, eko-sosyalizm

ORIGINAL ARTICLE URL