Okul Öncesi STEM Uygulamalarının Bilimsel Süreç Becerileri, Kavramsal Gelişim ve Yaratıcı Tasarım Üzerindeki Etkileri

Authors : Çağrı Avan, Bahattin Aydınlı

Pages : 101-121

Doi:10.47503/jirss.1733275

View : 111 | Download : 157

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma; okul öncesi eğitim düzeyinde yapılandırılmış STEM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) etkinliklerinin çocukların bilimsel süreç becerilerine, kavramsal gelişimlerine ve sosyal-duyuşsal yönlerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Nicel boyutta tek grup ön test–son test deseni; nitel boyutta ise gözlem formları, öğrenci ürünleri ve görüş formlarından elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Kastamonu ilinde yer alan bir anaokulunda öğrenim gören beş yaş grubundaki 69 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde 5 yaş düzeyine uygun olarak geliştirilen yedi özgün STEM etkinliği uygulanmıştır. Etkinlikler; yönlendirmeli sorgulama temelli öğrenme, yapılandırmacı yaklaşım ve mühendislik tasarım döngüsü çerçevesinde tasarlanmıştır. Nicel bulgular, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinde anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Nitel bulgular; öğrencilerin fen kavramlarını deneyimsel yollarla anlamlandırdığını, kavram yanılgılarını dönüştürdüğünü, yaratıcı tasarım süreçlerine aktif katılım sağladığını ve çevresel duyarlılık geliştirdiğini göstermektedir. Öğrenci ürünleri ve açıklamaları, bu öğrenmelerin bazı durumlarda aile ortamına da taşındığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, erken çocukluk döneminde uygulanan STEM etkinliklerinin hem bilişsel hem de sosyal-duyuşsal gelişim üzerinde çok yönlü katkılar sağladığını göstermektedir. Bu bağlamda okul öncesi öğretim programlarında STEM uygulamalarına daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Keywords : STEM, okul öncesi, yönlendirmeli sorgulama, bilimsel süreç becerileri, Çevre farkındalığı

ORIGINAL ARTICLE URL