6. Sınıf Matematik Ders Kitabının Çoklu Zekâ Kuramı Açısından İncelenmesi

Authors : Mustafa Enes Tepe, Ramazan Yurtseven, Emine Akkaş Baysal

Pages : 77-100

Doi:10.47503/jirss.1814066

View : 76 | Download : 208

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, 6. sınıf matematik ders kitabının içeriğini Çoklu Zekâ Kuramı (ÇZK) çerçevesinde inceleyerek zekâ alanlarının temsiline ilişkin mevcut durumu ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüştür. Örneklemi (İnceleme nesnesi), Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanarak 2025-2026 eğitim öğretim yılında kullanılmak üzere kabul edilen 6. sınıf matematik ders kitabı oluşturmaktadır. Veriler, Gardner’ın (1983, 1999) sekiz zekâ alanına ilişkin tanımları esas alınarak oluşturulan Çoklu Zekâ Kuramı Kitap İnceleme Formu aracılığıyla toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, incelenen ders kitabının en fazla mantıksal-matematiksel zekâ (%45,06) ve görsel-uzamsal zekâ (%35,9) alanlarına hitap ettiğini göstermiştir. Buna karşın incelenen kitapta, sosyal-kişilerarası (%10,1), sözel-dilsel (%5,59), içsel (%1,21), doğa (%1,16) ve bedensel-kinestetik (%0,96) zekâ alanlarının oldukça sınırlı düzeyde temsil edildiği, müziksel-ritmik (%0,10) zekâya ise en az yer verildiği görülmüştür. Sonuçlar, ders kitabının ÇZK’nın öngördüğü bilişsel çeşitliliği ve bütüncül öğrenme anlayışını tam olarak yansıtmadığını ortaya koymuştur. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin hedeflediği bütüncül, değer temelli ve sürdürülebilir öğrenme anlayışı açısından değerlendirildiğinde, incelenen ders kitabının bu vizyonu sınırlı biçimde yansıttığı söylenebilir. Araştırma, ders kitaplarının içerik tasarımında farklı zekâ alanlarına yönelik etkinliklerin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Keywords : Çoklu Zekâ Kuramı, Ders Kitabı İncelemesi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Nitel Araştırma

ORIGINAL ARTICLE URL