Öğretmen Adaylarının Problem Çözme Becerilerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi

Authors : Ali Yiğit Kutluca
Pages : 1-20
View : 40 | Download : 15
Publication Date : 2018-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :John Dewey tarafından insan zihninde ikilemler yaratan olguların tümü olarak tanımlanan problemin çözümü, çeşitli durumlarda bazı faktörlerden etkilenmektedir. Bilişsel, duyuşsal ve davranışsal etkinlikleri içeren karmaşık bir süreçte gerçekleşen ve bireyin sahip olduğu zihinsel yeteneklerin bir görünümü olarak kavramsallaştırılan problem çözme becerilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme gibi bilişsel, epistemolojik ve öz-yeterlik inançları ve motivasyon gibi duyuşsal, tecrübeleri temsil eden yaş ve performansı temsil eden akademik başarı gibi değişkenler ile bağlantılı olduğu düşünülebilir. Problem çözme becerilerinin eğitimsel bağlamdaki rolüne dair araştırma yapan birçok araştırmacı; nitelikli problem çözücü bireylerin yetiştirilmesinde en büyük görevin öğretmenlere düştüğünü belirtmiştir. Dolayısıyla, problem çözme becerileri gelişmiş öğretmenlerin yetişmiş olmasının bu becerileri öğrencilerine kazandırmaları açısından kritik bir önem arz etmesi nedeniyle, öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin düzeyi ve bu becerilerin hangi faktörlerden ne derecede etkilendiğini belirlemek amacıyla yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, epistemolojik inanç, motivasyon, akademik başarı, öz-yeterlik inancı ve yaş gibi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal unsurları temsil eden değişkenlerin öğretmen adaylarının problem çözme becerilerini nasıl etkilediğini ve ne derecede yordadığını tespit etmektir. Bununla birlikte katılımcıların problem çözme becerilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm türüne göre değişiminin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Bu araştırma; İstanbul’daki bir vakıf üniversitesinin eğitim fakültesinin beş farklı bölümünde öğrenim gören toplamda 471 öğretmen adayı (372, Kadın; 99, Erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara veri toplama sürecinde; kişilerarası problem çözme envanteri ile birlikte altı farklı veri toplama aracının yer aldığı problem çözme becerisi değerlendirme kitapçığı yöneltilmiştir. İlişkisel tarama modeli temelinde gerçekleştirilen bu çalışmada araştırma sorularını yanıtlamak için toplanan veriler SPSS 20,0 ile çözümlenmiştir. Veriler üzerinde Kolmogorov-Smirnov normallik testi, t-testi, Anova ve regresyon analizleri yapılarak araştırma soruları yanıtlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarının problem çözme becerileri orta düzeyin altında olduğu; bu becerilerin cinsiyet ve bölüm türüne göre değişmeyip sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaştığı ve en güçlü ve anlamlı yordayıcılarının eleştirel düşünme, epistemolojik inanç ve yaratıcı düşünme olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca göreli önem sırası; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, epistemolojik inanç, motivasyon, akademik başarı, öz-yeterlik inancı ve yaş şeklinde olan değişkenler, problem çözme becerisi üzerindeki toplam varyansın yaklaşık %63’ünü açıklamaktadır. Bu araştırmada ulaşılan sonuçlar, ilgili literatür ışığında değerlendirilmiş ve gerekli öneriler verilmiştir.
Keywords : Problem çözme, öğretmen adayı, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, epistemolojik inanç

ORIGINAL ARTICLE URL