TÜKETİCİ FİYAT İNDEKSİNİ ETKİLEYEN BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİM DEĞERLERİNİN ÇOK DEĞİŞKENLİ UYARLANABİLİR REGRESYON UZANIMLARI İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Authors : Şenol ÇELİK, Turgay ŞENGÜL, A Yusuf ŞENGÜL, Hakan İNCİ

Pages : 399-408

Doi:10.26809/joa.2018548651

View : 33 | Download : 4

Publication Date : 2019-01-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Türkiye`de tüketici fiyat indeksini insert ignore into journalissuearticles values(TÜFE); etkileyen bitkisel ve hayvansal üretim değerlerinin etkisinin MARS algoritması kullanılarak nasıl sonuçlanacağı ve nasıl yorumlanacağı incelenmiştir. TÜFE`yi tahmin etmek amacıyla Türkiye`de 81 ile ait bitkisel üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(1000 TL);, hayvansal üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(1000 TL);, canlı hayvanlar değeri insert ignore into journalissuearticles values(1000 TL);, kişi başına bitkisel üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(TL);, kişi başına hayvansal üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(TL);, kişi başına canlı hayvanlar değeri insert ignore into journalissuearticles values(TL); değişkenleri kullanılmıştır. Uyum kriterleri sırasıyla korelasyon katsayısı r=0.975, R2=0.95, Adj. R2=0.867, GCV=0.0187, RSS=1.513, RMSE=0.137, SDratio=0.224, MAPE=1.228, MAD=0.11, AIC=-222 ve AICc=-52 olarak tahmin edilmiştir. TÜFE`yi arttırıcı yönde etkileyen en önemli değişkenler sırasıyla kişi başına düşen bitkisel üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBBUD);<3268 lira, kişi başına bitkisel üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBBUD);>1887 lira ve kişi başına canlı hayvan değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBCHD); > 1766 lira olan temel fonksiyonlardır. TÜFE`yi düşürücü yönde etkileyen en önemli değişkenler sırasıyla; kişi başına düşen bitkisel üretim değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBBUD);>3268 lira, kişi başına canlı hayvan değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBCHD);>1143 lira ve kişi başına canlı hayvan değeri insert ignore into journalissuearticles values(KBCHD);>1972 lira olan temel fonksiyonlardır. Bu sonuçlara göre, etkileşimli değişkenlerin de kullanıldığı MARS modelinin bitkisel ve hayvansal üretim değerlerin diğer faktörlere olan etkisini belirlemede önemli bir tahmin modeli olduğu görülmüştür.
Keywords : MARS, Genel çapraz geçerlilik, TÜFE, bitkisel ve hayvansal üretim

ORIGINAL ARTICLE URL