Beden Eğitimi Dersi Katılımını Şekillendiren Çekici ve Destekleyici Unsurlar Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik Güvenirlik Çalışması

Authors : Ali Rıza Atıcı, Mustafa Kayıhan Erbaş

Pages : 35-52

Doi:10.55142/jogser.1724601

View : 97 | Download : 246

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı; Beden Eğitimi Dersi Katılımını Şekillendiren Çekici ve Destekleyici Unsurlar Ölçeği’ nin (BEŞÇD) geçerlik güvenirlik yaparak alanyazına katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu, Spor Bilimleri Fakültelerinde ve Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu (BESYO)’nda öğrenim gören %55.3’ünün kadın (n=176), %44.7’sinin erkek (n=142) olmak üzere toplam 318 öğrenci oluşturmaktadır. Orijinal adı ‘The Attractors and Facilitators for Physical Education (AFPE)’ olan ölçek, 44 maddeden ve 7’li Likert tipi derecelendirmeden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, %95 güven düzeyinde SPSS 25.0 ve LISREL 8.7 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik düzeyleri içsel tutarlılık yöntemiyle hesaplanmış ve Cronbach Alpha güvenilirlik ölçütünden faydalanılmıştır. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçekte yer alan maddelerin faktör yükleri, 0.557 ile 0.991 arasında değiştiği belirlenmiş, bu durum ölçeğin maddelerinin hedeflenen yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin faktör yapısının sağlam bir yapısal geçerliliğe sahip olduğunu desteklemektedir. Ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısı α=0.725 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen AFA, DFA ve güvenirlik analizleri, BEŞÇD’ nin 26 maddeden ve 7 alt boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin alt boyutları; Toplumsal Katkı ve İnsan Odaklılık, Rol Model Etkisi, Fiziksel Aktivite ve Spor Tutkusu, Aile Etkisi, Öz Yeterlik, Okul Ortamına Tanıdıklık ve Ekonomik Güvence ve Maddi Kazanç olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, BEŞÇD’ nin spor alanında eğitim gören bireylerin mesleki yönelimlerini değerlendirmek için kullanılabilecek uygun bir araç olduğunu göstermektedir.
Keywords : Beden eğitimi ve spor öğretmeni, motivasyon, hür irade teorisi

ORIGINAL ARTICLE URL