Türk Sağlık Sisteminde Özelleştirme Uygulamalarının Değerlendirilmesi: 1985-2022 Dönemi

Authors : Fırat Kara

Pages : 22-28

View : 72 | Download : 70

Publication Date : 2024-01-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmada yeni liberal ekonomi politiğin bir enstrümanı olan özelleştirmenin uygulanma nedenleri, avantaj ve dezavantajları ile birlikte bu uygulamaların sağlık sistemi üzerindeki yansımalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Bunun için PubMed ve Google Scholar sayfalarından yararlanılmıştır. Araştırma 2021 Kasım 2022 Ocak ayları içerisinde 1985 ve 2020 yılları arasında yayımlanmış makaleler, kitaplar ve tezler taranarak gerçekleştirilirken Türkçe ve İngilizce çalışmalar kapsama alınmıştır. Bulgular: ilk kez 1957 senesinde Federal Almanya‘da denenen ve günümüzde sağlık sektörünü de içine alarak geniş bir uygulama olanağı bulan özelleştirmeler sayesinde sermaye birikimin sağlanacağı, rekabetin, kalitenin ve kaynak kullanımında etkinliğin arttırılacağı ve devletin etkinleştirilmesine etki edeceği savunulmaktadır. Fakat kısa vadede işsizliği yükselttiği ve toplumun gerekli hizmetlere ulaşmasında çeşitli engellere neden olma potansiyelinden de söz edilmektedir. Ülkemizde ilk kez 1960’lı yıllarda denenen ve temel amaçları sağlık hizmetinde etkinlik, verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi ve hasta memnuniyetinin sağlanması olan sağlıkta özelleştirme, özel sektörü destekleyen ve sistemdeki payını büyütmesini amaçlayan çeşitli uygulamalar bütünüdür. Çalışanların özlük haklarının kısılacağı, çalışma barışının bozulacağı, sistemin gereksiz talep yaratacağı, koruyucu hizmetlerin öteleneceği ve sağlıkta eşitsizliğin artacağı da ifade edilmektedir. Sonuç: Özelleştirmeler ile kamunun özel sektöre kaynak aktarımı yaparak ve sektörü doğrudan veya dolaylı olarak destekleyerek özel sektörün etkisini artmıştır. Buna rağmen kamu halihazırda sistemde baskın aktör olmaya devam etmektedir. Uygulamalar ile sağlık hizmetlerinin piyasa koşulları içerisinde üretilip dağıtılması sonucunda hizmetlerin kamu malı özelliğinin aşındırılmasına aynı zamanda toplumsal dayanışmayı ve bölüşümü geriletmesine neden olduğu ifade edilebilir.
Keywords : Özelleştirme, Sağlıkta Özelleştirme, Kamu Özel Ortaklığı, Sağlıkta Reform, Sağlıkta Dönüşüm Programı

ORIGINAL ARTICLE URL