Türkiye Su Ürünleri Yetiştiriciliği Sektörünün Rekabetçilik Düzeyine Akademisyenlerin Bakış Açısı1

Authors : Görkem DALKIRAN, Fatma Zehra TAN

Pages : 485-514

View : 33 | Download : 13

Publication Date : 2019-09-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkemizin en hızlı büyüyen sektörlerinden birisi de su ürünleri yetiştiriciliği sektörüdür. 1970’li yıllardan bu yana sektör hem kapasite, hem teknolojik imkanlar, hem de insan kaynakları bakımından oldukça ilerleme kaydetmiş ve en nihayetinde 2016 yılı istatistiklerine göre ülkemiz toplam su ürünleri üretiminin %40’ını karşılar hale gelmiştir. Gelecekte de büyümesini sürdürmesi öngörülen bu sektörün rekabetçilik düzeyinin belirlenmesi ve buna ilişkin yönetimsel stratejilerin geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmada su ürünleri ve balıkçılık ile ilgili araştırma birimlerinde görev alan akademisyenlerin sektörün rekabetçilik düzeyine bakış açılarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Porter tarafından geliştirilen ve rekabetçilik düzeyinin açıklanmasında en yaygın model olarak kabul edilen Elmas Modeli kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre rekabeti etkileyen kuvvetlerin en önemlisi akademisyenlere göre sırasıyla Firmalar Arası Rekabet insert ignore into journalissuearticles values(3,64±0,12);, İkame Ürünlerin Etkisi insert ignore into journalissuearticles values(3,57±0,14);, Tedarikçilerin Gücü insert ignore into journalissuearticles values(3,33±0,11);, Alıcıların Gücü insert ignore into journalissuearticles values(3,17±0,11); ve Sektöre Yeni Giriş insert ignore into journalissuearticles values(2,63±0,12); olarak belirlenmiştir. Bunun yanı sıra akademisyenlere göre sektördeki bir firmanın seçmesi gereken jenerik strateji yaklaşımının Farklılaştırma olması gerektiği anlaşılmıştır. Rekabeti şekillendiren faktörlerin en önemlisinin firmalar arası rekabet olduğu düşünüldüğünde, rekabet gücünün artırmak isteyen bir firma için ürün veya üretim sürecini farklılaştırılması önerilebilir. Ayrıca elmasın köşelerini oluşturan faktörlerin sırasıyla Faktör Koşulları insert ignore into journalissuearticles values(3,79±0,05);, Firma Stratejisi, Yapı ve Rekabet insert ignore into journalissuearticles values(3,60±0,06);, Şans insert ignore into journalissuearticles values(3,60±0,09);, Talep Koşulları insert ignore into journalissuearticles values(3,13±0,06);, Devlet insert ignore into journalissuearticles values(3,06±0,06); ve İlgili ve Destek Endüstriler insert ignore into journalissuearticles values(2,78±0,07); olduğu görülmektedir. Buna göre akademisyenlerin bakış açılarından Türkiye su ürünleri yetiştiriciliği sektörünün rekabet düzeyi 3,31±0,04 ile orta olarak tespit edilmiştir.
Keywords : Su ürünleri yetiştiriciliği, Rekabetçilik, Porter

ORIGINAL ARTICLE URL