Karayolu Tehlikeli Madde Taşımacılığı Kapsamında Tünel Güvenliği ve Risk Analizi

Authors : Alp GEYİK, Saliha ÇETİNYOKUŞ

Pages : 492-510

View : 43 | Download : 10

Publication Date : 2020-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Karayolu ulaştırma altyapısında tüneller, coğrafi kısıtların aşılabilmesine olanak tanımaları nedeniyle büyük sosyal ve ekonomik öneme sahip özel ulaşım yapılarıdır. Kesintisiz hizmet sunan bu yapılarda güvenlik ise güncelliğini koruyan önemli bir konudur. Geçmiş kazalar, karayolu tünellerindeki güvenliğin sorgulanması gereksinimini doğurmuştur. Uluslararası düzeyde tünel güvenliğinin sağlanmasına yönelik yaklaşımlar geliştirilmeye çalışılmış, uygulamaların standartlaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma kapsamında karayolu tünel güvenliğinin, en riskli tehlikeli madde taşımacılığı özelinde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle dünya genelinde mevcut durum ve uluslararası mevzuat değerlendirilmiş, ülkelerin uygulamaları incelenmiştir. Ardından ülkemiz için konuya yönelik durum tespiti yapılarak olası problemler özetlenmiş, çözüm ve öneriler sunulmuştur. Çalışmada ayrıca, tünelde LPG taşımacılığı için ALOHA insert ignore into journalissuearticles values(Areal Locations of Hazardous Atmospheres- Tehlikeli Atmosferlerin Bölgesel Yerleri); yazılımı üzerinden örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulamada, Senaryo insert ignore into journalissuearticles values(i);: Yangın meydana gelmeden kimyasal kaçağın olduğu durum, Senaryo insert ignore into journalissuearticles values(ii);: Kimyasal kaçağı sonrası jet yangını görüldüğü durum ve Senaryo insert ignore into journalissuearticles values(iii);: BLEVE insert ignore into journalissuearticles values(Kaynayan sıvı genleşen buhar bulutu patlaması); üzerinden yangın, patlama ve toksik yayılım etkileri modellenmiştir. En geniş etki mesafeleri BLEVE sonucunda kırmızı, turuncu ve sarı tehlike bölgeleri için sırasıyla 10kW/sq m insert ignore into journalissuearticles values(60 saniye içinde potansiyel ölüm); =355m, 5.0kW/sq m insert ignore into journalissuearticles values(60 saniye içinde ikinci derece yanıklar); =502m ve 2kW/sq m insert ignore into journalissuearticles values(60 saniye içinde acı); =781m olarak belirlenmiştir. Ücretsiz bir yazılım olan ALOHA’nın, karayolu tehlikeli madde taşımacılığı uygulayıcı ve denetleyicileri için pratik olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Tehlikeli maddelerin tünellerden geçişi, önceden senaryolar üzerinden modellenerek uygun yol güzergâhı belirlenebilir. Böylece, tehlikeli madde taşımacılığında zaman kaybı ve maddi giderler bertaraf edilebilecektir.
Keywords : Karayolu ulaşımı, tünel güvenliği, tehlikeli madde taşımacılığı

ORIGINAL ARTICLE URL