Rekabet Stratejilerinde Değişken Maliyetleme Sisteminin Rolü Üzerine Bir Araştırma

Authors : Abdullah Karakaya

Pages : 807-822

View : 102 | Download : 207

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Turizm sektöründe yenilikçi dönüşümün hızlanması ve rekabetin giderek yoğunlaşması, sektördeki tüm aktörleri olduğu gibi yiyecek içecek işletmelerini de doğrudan etkilemektedir. Bu durum, işletmelerin hem operasyonel süreçlerini hem de stratejik karar alma mekanizmalarını yeniden gözden geçirmelerini zorunlu kılmaktadır. Özellikle sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmek isteyen turizm işletmeleri için, hızlı uyarlanabilen ve etkili sonuçlar doğuran yönetim araçlarına olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Değişken maliyetleme sistemi, bu gereksinimi belirli ölçüde karşılayabilen stratejik bir araç niteliğindedir. Araştırma, değişken maliyetleme sisteminin rekabet stratejileri üzerindeki etkisini ve bu sistemin yöneticilere sağladığı esneklikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Karabük Üniversitesinin Safranbolu yerleşkesinde bulunan Üniversite Evi’nde Ekim–Kasım 2025 döneminde bir örnek olay çalışması gerçekleştirilmiştir. Daha spesifik bir alan üzerinde yapılan vaka çalışmalarının daha güvenilir ve derinlemesine sonuçlar sağlayacağı düşüncesinden hareketle, araştırma kapsamı konaklama işletmelerinin yiyecek bölümleri ile sınırlandırılmıştır. Bu yaklaşım hem analizlerin doğruluğunu artırmakta hem de değişken maliyetleme sisteminin pratikte nasıl bir etkisi olduğunu daha net biçimde gözlemlemeye imkân vermektedir. Belge inceleme, mülakat ve gözlem yöntemleriyle elde edilen veriler; duruma uygun finansal analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, dana kavurma, ızgara köfte ve tavuk şiş ürünlerinde fiili tam maliyetlerin altında fiyatlama yapılmasının, işletmenin toplam sabit maliyetlerine anlamlı düzeyde katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu durum, doğal olarak kârlılığın artmasına da katkıda bulunmaktadır. Yöneticilerin maliyet liderliği stratejisini değişken maliyetleme sistemiyle eş zamanlı olarak uygulayabilmeleri, işletmenin rekabet gücünü olumlu yönde etkileyebilecek önemli bir avantaj sunmaktadır.
Keywords : Rekabet, Maliyet, Rekabet Stratejileri, Maliyetleme Sistemleri

ORIGINAL ARTICLE URL