Kimlik, Etik Ve Mekân: Vegan Turizmde Yemek/Yeme Pratiklerinin Performatif Boyutu

Authors : Özlem Yoldaş, Emre Ozan Aksöz

Pages : 261-286

Doi:10.58768/joinntt.1804242

View : 46 | Download : 135

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, vegan turizm bağlamında yemek bulma, hazırlama ve tüketme pratiklerinin performatif boyutunu incelemektedir. Literatürde turizm araştırmaları çoğunlukla yerel mutfak ve geleneksel tatlara odaklanırken, vegan bireylerin gastronomik deneyimleri sınırlı biçimde ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışma, veganlıkla ilişkili yeme pratiklerini yalnızca bir beslenme eylemi olarak değil, aynı zamanda kimlik, etik değerler ve mekânla etkileşim üzerinden performatif bir süreç olarak kavramsallaştırmaktadır. Araştırmanın özgün katkısı, literatüre “vegan performatif yeme/yemek” ve beraberinde “performatif yeme/yemek” kavramlarını kazandırmasıdır. Çalışma, en az beş yıldır vegan olan 15 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Katılımcıların anlatıları, vegan kimliğin yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda etik bir duruş, kültürel bir aidiyet ve mekânla kurulan etkileşim aracılığıyla performatif olarak inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, vegan bireylerin turizm deneyimlerinde kısıtlı menü seçenekleri, hayvansal ürün odaklı mutfaklar, güven sorunları ve yanlış bilgilendirme gibi yapısal engellerle karşılaştığını göstermektedir. Bu engeller katılımcıları alternatif stratejiler geliştirmeye yöneltmiştir. Yanında yiyecek taşıma, vegan kamplara ve festivallere katılma, karavan veya kamp gibi alternatif seyahat biçimlerini tercih etme ve dijital vegan topluluklardan destek alma bu stratejiler arasında öne çıkmaktadır. Bu pratikler yalnızca gündelik ihtiyaçların karşılanmasıyla sınırlı kalmamakta; kimliğin, etik değerlerin ve kolektif dayanışmanın görünür hâle geldiği performatif sahneler olarak işlev görmektedir. Çalışmanın bulguları veganlık deneyiminin turizm sektöründeki normatif yapıların sorgulanmasına katkıda bulunduğunu ve daha kapsayıcı bir dönüşüm çağrısı sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak vegan yemek/yeme pratikleri, turizmde etik, sürdürülebilirlik ve çeşitlilik ilkeleriyle bütünleşen yeni bir yaklaşımın gerekliliğini vurgulamaktadır.
Keywords : Vegan, Performatif Yeme/Yemek, Turizm Sosyolojisi, Gıda Sosyolojisi

ORIGINAL ARTICLE URL