Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar

Authors : Muharrem Akın Doğanay

Pages : 47-62

View : 95 | Download : 166

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan piyasa ekonomileri özelinde doğrudan yabancı yatırımlar ile ülkelerin ekonomik karmaşıklık seviyesi arasındaki ilişkileri ampirik olarak test etmektir. 2001-2023 döneminde gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde doğrudan yabancı yatırım ile ekonomik karmaşıklık arasındaki ilişki, Westerlund (2008) panel eşbütünleşme testi ve ortak ilişkili etkiler ortalama tahmincisi (CCEMG) yöntemiyle ampirik olarak incelenmektedir. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlardaki artışlar, uzun dönemde ekonomik karmaşıklığı pozitif yönde etkilemektedir. Ancak bu etkinin ekonomik büyüklük açısından sınırlı olduğunu söylemek mümkündür. Anlamlı ve negatif işaretli hata düzeltme terimi, sistemin uzun dönem dengesine yakınsadığını göstermektedir. Bununla birlikte, ülke bazındaki sonuçlar belirgin bir heterojenlik sergilemektedir. Brezilya ve Şili gibi ülkeler doğrudan yabancı yatırımlardan olumlu yönde faydalanırken, Çin ve Tayland’da bu etki sınırlı kalmakta; Türkiye ve Polonya’da ise kurumsal ve yapısal engeller nedeniyle bir etki gözlemlenememektedir.
Keywords : Doğrudan yabancı yatırım, ekonomik karmaşıklık, gelişmekte olan piyasalar, panel eşbütünleşme, ortak ilişkili etkiler ortalama tahmincisi

ORIGINAL ARTICLE URL