Tarım-Gıda Tedarik Zincirinde Ağ Tasarımı ve Optimizasyonu: Bir Meyve Suyu İşletmesi Örneği

Authors : Belkız TORĞUL, Enes DEMİRALAY, Turan PAKSOY

Pages : 49-70

Doi:10.26650/JTL.2021.896101

View : 29 | Download : 18

Publication Date : 2021-06-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarımsal gıdalara ulaşamamak günümüzde yaygınlaşmaya başlayan büyük bir sorun haline gelmiştir. Tarımsal gıda tedarik zincirleri, gıda güvenliği ve halk sağlığı ile ilgili sorunlar nedeniyle son yıllarda tüketiciler, firmalar, devlet kurumları ve araştırmacıların daha fazla ilgisini çekmektedir. İnsanların yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmesi için en önemli ihtiyacı olan tarımsal gıdaların tedarik süreci çerçevesinde son yıllarda tüm dünyanın ilgisini çeken sürdürülebilirlik konusuna da yer verilmelidir. Bir tarımsal gıda tedarik zincirinin sürdürülebilirliğini etkileyen en kritik faktörlerden biri ağ tasarımıdır. Bu yüzden, tarımsal tedarik zincirlerinin tasarımı ve işletilmesi daha sıkı düzenlemelere tabi olmalıdır. Bu çalışmada, gıda tedarik zincirlerinin tasarımı için öncelikle operasyonel araştırma yöntemlerinin bir literatür incelemesi verilmiş ardından şeftali suyu ürünlerinin tedarik zinciri sürdürülebilirliği için yeni bir kapalı döngü ağ tasarımı uygulaması sunulmuştur. Şeftali suyu tedarik zinciri ağ tasarım modeli, karma tamsayılı doğrusal programlamaya dayalı olarak kârı maksimize etmek üzere formüle edilmiş ve sayısal bir örnek yardımıyla GAMS programında çözülerek doğrulanmıştır. Önerilen model, çiftçi-tedarikçi seçimi, taşıma ve dağıtım sorunlarını ele alırken geri dönüşüm süreci ile maliyet düşürme, çevrenin korunması ve atıkların ekonomiye kazandırılması faaliyetlerini ön plana çıkarmaktadır. Modelin çözüm sonuçları, ele alınan gıda- tedarik zincirinde en fazla mali giderlerin satın alma kalemi olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan duyarlılık analizi ile çiftçilerden yeterli arz sağlanması yoluyla daha kısa tedarik zinciri oluşturmanın işletmeye hem ekonomik hem de çevresel olarak katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.
Keywords : Ağ Tasarımı, Geri Dönüşüm, Karma Tamsayılı Doğrusal Programlama, Tarım Gıda Tedarik Zinciri

ORIGINAL ARTICLE URL