Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Authors : Ersin MÜEZZİNOĞLU

Pages : 44-79

Doi:10.38000/juhis.491174

View : 52 | Download : 9

Publication Date : 2018-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Yeni Türk devletinin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının insert ignore into journalissuearticles values(TPCF); kuruluşu, faaliyetleri ve kapatılışı erken Cumhuriyet Dönemi’nin ve Türk siyasal hayatının önemli ve tartışmalı konularından biridir. Teşekkülüyle birlikte yeni Türkiye’yi çok partili hayatla da tanıştıran TPCF, önemi ölçüsünde araştırılmaya konu edilmemiştir. TPCF, içinde eski İttihat ve Terakkinin bazı nüfuzlu şahsiyetlerini barındırması, çalışma ve teşkilatlanma usulleri, hatta aldığı isim bakımından İttihat ve Terakkinin istihalesi ve yeni bir teşkilatla tekrar faaliyete geçmesi olarak değerlendirilmiştir. Fırka aynı zamanda 1923 seçimleriyle tasfiye olan İkinci Grubun da bir sığınağı ve fikirlerini tahakkuk ettirmek için vasıtası olmuştur. TPCF, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki iktidar-muhalefet ilişkileri ve yaşanan tartışmalar yönüyle de üzerinde durulmaya değerdir. Uzun ömürlü olmayan bu fırkanın, vakitsiz doğduğu ve yaşama olasılığı olmadığı ileri sürülmüştür. Çalışmada ağırlıklı olarak dönemin gazeteleri ve hatıratlar ışığında; TPCF’nin ortaya çıkış nedenleri, programı ve faaliyetleri, Cumhuriyet Halk Fırkası ile ilişkileri, kapatılmasının gerekçe ve etkenleri üzerinde durulmuş ve mevcut literatür de gözden geçirilerek TPCF hakkında daha sıhhatli bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır.
Keywords : Türk Siyasal Hayatı, İttihat ve Terakki, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası TPCF, Cumhuriyet Halk Fırkası CHF, Şeyh Sait İsyanı

ORIGINAL ARTICLE URL