SİNEBEL YARMA VADİSİ VE ÇEVRESİNDE (PERVARİ) NEOTEKTONİZMA`NIN JEOMORFOLOJİK PEYZAJA ETKİSİ: TEKTONO-JEOMORFOLOJİK ŞEKİLLER

Authors : Yahya ÖZTÜRK, Halil ZORER

Pages : 367-395

Doi:10.32003/igge.653711

View : 93 | Download : 8

Publication Date : 2020-01-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışma alanı, Anadolu`nun morfotektonik bölgelerinden olan Doğu Anadolu Sıkışma Rejimi Bölgesinde, BZKZ`nin segmentleriyle şekillendirilen tektonik bir kuşak üzerinde bulunmaktadır. Aynı zamanda Toros Orojen Kuşağı`nın doğusunda bulunan alanın ana yapısı, KB-GD yönlü uzanan kıvrımlı yapıdan oluşmaktadır. Ancak Alp Orojenezi`nin post-Miyosen döneminde paroksizmal safhalarıyla şiddetlenen dislokasyonları, genel morfografik yapıyı değiştirmiştir. Bu değişiklik, Jura–Kretase yaşlı masif kireçtaşlarının rijit karakterlerinden dolayı oluşan kırılmalarla gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı çevresinde hâkim yapı kıvrımlı olsa da şekillendirici son hareket faylanmalar olmuş ve fay jeomorfolojisine ait birçok şekil bölgenin jeomorfolojik peyzajını zenginleştirmiştir. Bu çalışma, Sinebel Yarma Vadisi ve çevresinde bulunan tektono-jeomorfolojik şekillerin tespitini, litolojik, tektonik ilişkilerini ve peyzaja etkisini ortaya konulmasını amaçlamıştır. Arazi ve literatür çalışmaları sonucunda çalışma alanında kırık tektoniğini yansıtan birçok jeomorfik öge belirlenmiştir; asılı vadiler, asılı mağara, fay vadileri, fay diklikleri, basamaklı topoğrafya, façetalı tepeler, yönlü lapyalar, heyelanlar, kret, antesedant vadiler, sıralı kayşat konileri, kesilmiş tepeler, traverten, sıralı su kaynakları, çarpılmış vadi yamaçları, eğim kırıklıkları. İncelemeler sonucu bu şekillerin sıkışma ve gerilme tektoniğine bağlı oluştukları anlaşılmıştır. Alanın jeomorfolojik peyzajı tektono-dinamik karakterlidir, daha sonra denüdasyonel süreçlerin devreye girmesiyle de polijenik bir topografya özelliği kazanmıştır.
Keywords : Neotektonik, Fay Jeomorfolojisi, Jeomorfolojik Peyzaj

ORIGINAL ARTICLE URL