Türkiye-Azerbaycan Edebi İlişkilerinde Selef ve Halef Yazarlar: Mirza Fethali Ahundzade ve Anar Rızayev

2012 yılında büyük Azerbaycan düşünürü, milli dramaturjimizin kurucusu Mirza Fethali Ahundzade’nin doğumunun 200. yıldönümü törenlerle kutlandı. Hayatı ve sanatı, Doğu ve Batı kültürlerinin karşılıklı gelişiminin hız kazandığı XIX. yüzyılın ortalarına denk gelen Mirza Fethali Ahundzade’nin eserlerinin karakteristik özelliği, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu tüm Doğu halklarının edebi-toplumsal düşünce tarihine büyük etki gücüne sahip olmasıydı. XX. yüzyılın 60 kuşağının temsilcisi olan halk yazarı Anar’ın da hayatı ve eserleri DoğuBatı, Azerbaycan-Türkiye bağlamında incelendiğinde, aynı misyonun taşıyıcısı - edebi durum, sosyal ve politik yaşamın acı sorunlarının çözüm yolları konusunda düşünen, bu yolda kendisi gibi düşünenleri seferber etmeye muktedir olan aydın siması açık bir şekilde görülebilir. Doğu ve Batı edebi-kültürel, sosyal ve politik gelişmelerinin her iki edibin - Mirza Fethali Ahundzade ve Anar Rızayev’ın hayatıları eserleri ve sosyal faaliyetlerindeki tonları benzerdir. Klasik dönemimizin Ahundzadesi ve çağdaş dönemimiz Anar’ını birleştiren nokta ise onların yüzyılların kavşağından geçen misyonları, Türkçe konuşan boyların aydınlık sabahının elçileri, yarının büyükelçileri olmalarıdır.