Geleneksel Erzurum Evlerine Bir Örnek: Yaşar İkizler Evi

Authors : Zerrin KÖŞKLÜ, Muhammet Lütfü KINDIĞILI

Pages : 685-704

Doi:10.14222/Turkiyat4012

View : 93 | Download : 27

Publication Date : 2018-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Erzurum kültür tarihini geçmişten günümüze taşıyan geleneksel evler kentin dokusunda önemli bir yere sahiptir.  Anadolu ev mimarisini şekillendiren fiziki çevre, yapı malzemesi, iklim şartları, ekonomik yapı ve gelenekler Erzurum evlerinin özellikleri de belirleyen etmenler olmuştur. Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi 1. Çeşme Sokak ve 12435 Ada 2 Parselde bulunan Yaşar İkizler Evi geleneksel Erzurum evlerinin günümüze ulaşan ve kısmen korunabilen bir örneğini temsil etmektedir. İçeride tandırevinde bulunan kurun üzerindeki yazıta göre 1309 H. 1891 M. yılında yaptırılmıştır. Ev iç sofalı, avlulu, tandırevli ve iki katlı tasarımı ile Anadolu ev mimarisinin Erzurum evleri ile özelleşen bir şemasını yansıtmaktadır. Evin şemasında alt katında kapalı avlu, tandırevi, harem odası, üst katında iki oda ve sofa bulunmaktadır. Daha sonraki yıllarda bölünerek içyapısı değiştirilen evin bahçe, ahır ve merek bölümleri de bu değişimden etkilenmiştir. Erzurum evlerinin tipik yapısal özelliklerini yansıtan Yaşar İkizler Evi taş ve ahşap süsleme açısından zengindir. Nesneli ve bitkisel süslemeli taş kurunu, itinalı ve ince bir zevkin ürünü olan tavan, çiçeklik, dolap ve kapılarda görülen ahşap işçiliği yapıldığı dönemin üslup özelliklerini yansıtmaktadır. S ve C kıvrımlı yapraklar, çiçek, rozet motifleri ile oluşturulan bitkisel, yanı sıra basit geometrik şekiller geç barok uzantıların yerel özelliklerle kaynaştığı kompozisyonlarda izlenmektedir.
Keywords : Erzurum evleri, geleneksel mimari, taş kurun, tandırevi, barok

ORIGINAL ARTICLE URL