Türk Evlilik Âdet ve İnanışlarının Manilerdeki Yansımaları

Authors : Evren ÇİFCİ

Pages : 325-343

Doi:10.14222/Turkiyat3920

View : 98 | Download : 20

Publication Date : 2018-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sözlü edebiyat ürünleri, içinde hayat bulduğu toplumun tarih ve kültürüne dair veriler ihtiva eder. Geleneklere, inançlara, ritüellere, toplumu derinden sarsan olaylara, savaşlara vb. dair birtakım hususlar ağıt, destan, mani, türkü gibi sözlü edebiyat ürünlerinde yansıma bulur. Bu noktada sözlü edebiyat ürünleri toplumun tarihinin ve kültürel birikiminin birebir aktarım aracı olmamakla birlikte, toplumun tarih ve kültür haritasının tespitinde önemli rol oynar. Türk toplumsal yaşamının temel yapı taşlarından birini oluşturan evliliğe dair düşünce, inanç, âdet ve uygulamaların izlerine anonim halk şiirinin en yaygın şekli olan ve konu açısından da oldukça zengin bir kullanım alanı bulunan manilerde rastlanmaktadır. Manilerde kalıñ, çeyiz, kız isteme, söz kesme, nişan, kız alma gibi evliliğin geleneksel süreçleriyle birlikte akraba evliliği, evlilikte kadının fedakârlığı, kaçma/kaçırma gibi evlilikle bağlantılı ancak geleneği oluşturmayan bakış açıları da yer almaktadır. Tüm bunlar evlilik hususunda manileri kuşatıcı bir özelliğe sahip kılmaktadır. Bu çalışmada neslin devamının sağlanmasında temel teşkil eden ve belirli gelenekler çerçevesinde varlığını sürdüren evliliğe dair düşünce, inanç, âdet ve uygulamaların manilerdeki yansımaları üzerinde durulmuştur.
Keywords : Mani, Evlilik, Gelenek, Ritüel

ORIGINAL ARTICLE URL