BARDAĞA DENİZ DÖKÜLÜR MÜ? MESNEVÎ-Yİ ŞERİF’İN YİRMİNCİ BEYTİNE DAİR

Authors : Turgut Koçoğlu

Pages : 223-228

Doi:10.30568/tullis.1821627

View : 89 | Download : 53

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Mevlânâ Celaleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî olarak şöhret bulmuş Mesnevî-yi Manevî adlı eseri, 13. asırdan günümüze dek tazeliğini korumuş, farklı coğrafyalarda okunmuş ve birçok dile çevrilmiştir. Mevlânâ’nın Farsça telif ettiği 6 ciltlik bu eseri, sadece tercüme edilmemiş, daha iyi anlaşılması için Türkçe, Farsça, Arapça gibi dillerde şerhleri yapılmıştır. Mevlânâ, Mesnevî-yi Manevî’de İlahî hakikat ve sırları daha iyi anlatmak için temsil ve tahkiye üslûbu kullanmıştır. Söz konusu bu kıssa ve sembollerin/metofarların açıklanması çabası zaman içerisinde Mesnevî şerhi geleneğini doğurmuştur. Mesnevî’ye 15. asırdan 21. yüzyıla değin özellikle Türkçe Şerhler yazılmıştır. Günümüzde Mesnevî’ye dair çalışma yapan akademisyenler de şMesnevî’yi şerh/yorumlama çalışmaları yapmaktadır. Bu yazıda söz konusu şerh çalışmalarının ikinci bölümü kapsamında 20. beyit incelenmiştir. Önceki şârihlerin yorumları aktarılıp değerlendirilmiştir. Bu şârihlerin genelde benzer yorumlar yaptığı ancak bazılarının farklı bakış açıları sunduğu görülmüştür. Şam’î, Sarı Abdullah Efendi ve O Mevlevî 20. beyte işârî yorumlar da yapmıştır. 19-22 arası beyitler anlam bağına sahiptir. Bunlar içerisindeki bir beyti değerlendirirken bu bağı gözetmek gerekir. Hem bu bağı hem de Söz konusu şârih yorumlarını dikkate alarak yaptığımız değerlendirmeye göre bu beytin merkezinde “hırs” kavramı bulunmaktadır. 19. beyitten anlaşıldığına göre hırsın, altın ve gümüş sembollerinden hareketle mâsivâya yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Hırs ve Mâsivâ derdine karşı Mevlânâ bir tedbir, bir de ilaç önerir. Tedbir kanaattir. Kanaat hırsı uzak tutar. Ancak hırs hastalığı bulaşmış ve mâsivâ putları gönle girmişse onu söküp atacak olan ilaç aşktır.
Keywords : Mevlânâ, Mesnevî, şerh.

ORIGINAL ARTICLE URL