Evaluation of Turkish articles on historical consciousness according to the historical consciousness model of German history educator Jörn Rüsen

Authors : Serpil ASAR, Nejla GÜNAY

Pages : 1-20

Doi:10.17497/tuhed.1005987

View : 82 | Download : 12

Publication Date : 2022-05-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Aydınlanma çağı ve modernite dönemi tarih felsefesinin üzerinde en fazla tartıştığı konulardan birisi olan tarih bilinci, özellikle yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren tarih eğitimi ile öğrencilere kazandırılmak istenen temel hedef ve davranışlar içerisinde yer almıştır. Alman tarih filozofu ve eğitimcisi Jörn Rüsen’e göre tarih bilinci, geçmiş, şimdi ve gelecek zaman arasında bağlantı kurarak; bireylerin gelecekteki davranışlarına yön vermektedir. Rüsen, tarih bilincinin; gelenekçi, idealleştiren, eleştirel ve dinamik kavramsallaştırma olmak üzere dört boyutu olduğunu ifade etmiş ve bunları zaman deneyimi, tarihsel öneme sahip modeller, dış yaşam yönelimi, iç yaşam yönelimi, ahlaki değerlerle ilişki ve ahlaki akıl yürütme ile ilişki alt boyutları açısından incelemiştir. Bu çalışmanın amacı, tarih bilinci üzerine yazılmış Türkçe yazıların Jörn Rüsen’in “Tarih Bilinç Tipleri Performans Göstergelerine” insert ignore into journalissuearticles values(TBTPG); göre, hangi tarih bilinci tipine girdiğini tespit etmektir. Çalışma kapsamında Hilmi Ziya Ülken insert ignore into journalissuearticles values(1948);, Nihal Atsız insert ignore into journalissuearticles values(1951);, Osman Turan insert ignore into journalissuearticles values(1968);, Nevzat Kösoğlu insert ignore into journalissuearticles values(1970?);, İbrahim Kafesoğlu insert ignore into journalissuearticles values(1986);, Şahin Uçar insert ignore into journalissuearticles values(1987);, İlhan Tekeli insert ignore into journalissuearticles values(1998);, Oktay Ekinci insert ignore into journalissuearticles values(1999);, İskender Öksüz insert ignore into journalissuearticles values(2007); ve M. Şükrü Hanioğlu’nun insert ignore into journalissuearticles values(2012); tarih bilinci ile ilgili olan yazıları Jörn Rüsen’in “Tarih Bilinci Tipleri Performans Göstergeleri” insert ignore into journalissuearticles values(TBTPG); çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın yöntemi temel nitel araştırma, veri elde etme tekniği doküman incelemesi, veri analizi tekniği içerik analizi ve örnekleme yöntemi olarak “ölçüt örnekleme” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen 10 Türkçe yazıdan 1 yazı Gelenekçi Kavramsallaştırma Performans Göstergesi insert ignore into journalissuearticles values(GKPG);, 2 yazı İdealleştiren Kavramsallaştırma Performans Göstergesi insert ignore into journalissuearticles values(İKPG);, 4 yazı Eleştirel Kavramsallaştırma Performans Göstergesi insert ignore into journalissuearticles values(EKPG); ve 3 yazı Dinamik Kavramsallaştırma Performans Göstergesi insert ignore into journalissuearticles values(DKPG); özellikleri göstermiştir. Çalışma neticesinde tarih bilinci konusunda çalışma grubuna ait tarih yazımında dinamik ve eleştirel kavramsallaştırma özellikleri gösteren yazıların gelenekçi ve idealleştiren kavramsallaştırma özelliği gösteren yazılardan daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : tarih şuuru, tarihsel bilinç tipleri, kavramsallaştırma, performans göstergeleri, tarih bilinci

ORIGINAL ARTICLE URL