Gaia DR3 Kataloğundan Seçilen Beyaz Cüce Yıldızlar ile LSR Hesaplaması

Authors : Özcan Çalışkan, Selçuk Bilir

Pages : 54-59

Doi:10.55064/tjaa.1597595

View : 31 | Download : 18

Publication Date : 2025-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Gaia uydusunun üçüncü veri sürüm (Gaia DR3) kataloğunda Güneş’ten 500 pc’lik bir uzay hacmi içinde bulunan beyaz cücelerden itibaren yerel durağanlık standardı (LSR) tayin edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda 184,712 beyaz cüce, oluşturulan MG × (GBP − GBP) renk-parlaklık diyagramı üzerinden seçilmiştir. Seçilen beyaz cücelerin uzay hız bileşenlerinin hesaplanabilmesi için yıldızlara ait astrometrik veriler (μα cos δ, μα, ϖ) Gaia DR3 kataloğundan sağlanmıştır. Beyaz cüce tayflarından radyal hız ölçümleri zor hesaplandığından özel bir kinematik yaklaşım kullanılarak örnekteki beyaz cücelerin ortalama uzay hızları ve hız dispersiyonları 10 < MG(kadir) ≤ 15.5 aralığındaki yıldızlar için birim aralıklar dikkate alınarak tayin edilmiştir. Kinematik analizler sonucunda 184,712 beyaz cücenin astrometrik verileri kullanılarak LSR değerleri (U, V, W )⊙ = (10.03 ± 1.04, 6.05 ± 1.07, 6.40 ± 1.03) km s−1 olarak tayin edilmiştir. Geniş bir mutlak parlaklık aralığı için yapılan analizlerde uzay hız dispersiyonlarının parlak mutlak kadirlerden (MG = 10) sönük mutlak kadirlere (MG = 15.5) doğru arttığı tespit edilmiştir. Böylece Gaia uydusunun sağlamış olduğu yüksek astrometrik hassasiyet ile literatürde ilk kez bu kadar büyük bir beyaz cüce örneğinden LSR tayini gerçekleştirilmiştir.
Keywords : Galaxy: Solar Neighbourhood, LSR Determination, Stars: White Dwarfs

ORIGINAL ARTICLE URL