BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA GAZZE’Yİ NASIL KAYBETTİK?
Authors : Cemal KEMAL
Pages : 0-0
Doi:10.1501/Tite_0000000417
View : 61 | Download : 28
Publication Date : 2014-03-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Osmanlı İmparatorluğu, Birinci Dünya Savaşı’na girdikten sonra, Mısır’ı İngiltere’den geri almak, İngiltere’nin sömürgesi olan Hindistan Yolu (Kral Yolu)’nu kesmek ve müttefik olduğu Almanya üzerindeki İtilaf (Antlaşma) Devletleri’nin baskısını azaltmak amacıyla, Filistin-Sina-Süveyş Kanalı-Mısır istikametinde iki defa askeri harekat düzenlemiştir. 2-3 Şubat 1925 tarihleri arasında Birinci, 4-14 Ağustos 1916 tarihleri arasında İkinci Kanal Harekatı başarısızlıkla sonuçlanmış, müteakiben taarruza başlayan İngilizler, 4 Mart 1917’de Gazze sınırına gelmişlerdir. İngilizler, Gazze’yi ele geçirmek için, üç defa taarruz etmişlerdir. Birinci Gazze Muharebesi’nde; Sina’da tertiplenen İngilizler, 26 Mart 1917’de saat dokuzda, Avustralya-Yeni Zelanda (ANZAK) Atlı Tümeni, İmparatorluk Atlı Tümeni, 52, 53, 54. Piyade Tümenleri ve İmparatorluk Hecünsuvar (Develi) Tugayı ile Filistin’de Gazze’ye taarruz etmişler, Osmanlı’nın Filistin Cephesi’nde görevli 4.Ordusuna bağlı 1.Kuvvei Seferiye Komutanlığı kuruluşunda bulunan Gazze, Cemame (3.Tümen), Teleşşeria (16.Tümen) ve Birüssebi (3.Süvari Tümeni) birlikleri tarafından, 27 Mart 1917’de yapılan karşı taarruzla eski mevzilerine geri atılmış-lardır. İkinci Gazze Muharebesi’nde; birinci denemede başarısız olan İngilizler , 17 Nisan 1917’de saat yediyi otuz geçe, batıdan-doğuya 53, 52, ve 54.Tümenler taarruz kademesinde, 74.Tümen ihtiyatta olmak üzere, Gazze genel istikametinde tekrar taarruza başlamışlar, 1.Kuvvei Seferiye Komutanlığı kuzeyden-güneye 3, 53, 16.Tümenler birinci hatta, 3.Süvari Tümeni ihtiyatta olmak üzere, Gazze-Birüssebi hattını başarıyla savunmuş, düşmanı tekrar eski mevzilerine geri atmayı başarmış-tır. Üçüncü Gazze Muharebesi’nde; birinci ve ikinci denemelerinde Gazze’yi işgal edemeyen İngilizler, 31 Ekim 1917’de saat sekize yirmi kala, 20.Kolorduyla (74, 60 ve 10.Tümenler) Birüssebi’yi savunan 3.Kolorduya, 2 Kasım 1917’de saat yirmi üçe çeğrek kala, 21.Kolorduyla (52 ve 54.Tümenler) Gazze-Teleşşeria hattında tertiplenen 8.Orduya (20 ve 22.Kolordular) taarruz ederek, 31 Ekim 1917’de Birüssebi’yi, 7 Kasım 1917’de Gazze’yi ele geçirerek, Filistin’in batıdan giriş kapısını açmışlardır.Keywords : Gazze, Osmanlı, İngiliz, Filistin, Allenby, Falkenhayn, Ahmet Cemal
ORIGINAL ARTICLE URL