AMERİKAN BELGELERİNE GÖRE MONDROS MÜTAREKESİ’NDEN 1929 DÜNYA EKONOMİK BUHRANI’NA KADAR TÜRKİYE’DE PARA POLİTİKASI

Authors : Melek ÖKSÜZ

Pages : 0-0

Doi:10.1501/Tite_0000000444

View : 50 | Download : 14

Publication Date : 2016-01-28

Article Type : Research Paper

Abstract :OsmanlıDevleti, 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması’nıimzalayarak  Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilmiştir. İtilaf devletleri ise bu anlaşmaya dayanarak  Osmanlıtopraklarınıkısa sürede işgal etmişlerdir. Böylece OsmanlıDevleti’nin  siyasi varlığıfiilen son bulmuştur. Ancak Türk milleti, siyasî bağımsızlığınıelde  etmek için giriştiği Millî Mücadeleyi kazanmışve millet egemenliğine dayanan yeni  bir Türk devleti kurmayıbaşarmıştır. Bununla birlikte Yeni Türkiye, birçok  bakımdan Osmanlı’nın devamıniteliğindedir ve onun bıraktığısosyal, ekonomik,  siyasî vb. sorunlara çözüm getirmek zorunda kalmıştır. Siyasi bağımsızlığın  kazanılmasının ardından ekonomik bağımsızlığısağlamak için de önemli adımlar  atılmışve ekonomide millî bir politika takip edilmeye çalışılmıştır. Ekonomik  bağımsızlığın simgelerinden olan millî paranın basılmasıbu doğrultuda atılan  adımlardan birisidir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, 1924’te ilk madeni parayı,  1927’de ise ilk kâğıt parayıbasmıştır. Bu süreçte paranın değerinin korunmasına da  dikkat edilmişve paranın yabancıparalara göre değerini korumak amacıyla  1927’de borsa ile ilgili bir de talimatname yayınlanmıştır. Bütün bu süreci, ABD  yakından takip etmiştir. İstanbul’daki diplomatik misyonu(1927 yılına kadar Yüksek  Komiserlik) vasıtasıyla Türkiye’deki ekonomik durum, özellikle para politikası hakkında ABD Dışişleri Bakanlığı’na raporlar gönderilmiştir. Bu çalışmada,  Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından 1929 dünya ekonomik buhranına kadar  olan süreçte, Türkiye’nin parasal durumu ve para politikalarıABD Milli  Arşivi(NARA)’n deki belgelere dayanılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. 
Keywords : OsmanlıDevleti, Türkiye Cumhuriyeti Devleti, ABD İstanbul Yüksek Komiserliği, Para

ORIGINAL ARTICLE URL