Otizmin Semptom Öncesi Dönemde Tespiti: Göz İzleme Teknolojileri ve Görsel Dikkat Biyobelirteçleri

Authors : Işık Akın Bülbül

Pages : 1-28

Doi:10.37233/trsped.drr.1678367

View : 154 | Download : 170

Publication Date : 2025-09-06

Article Type : Review Paper

Abstract :Geleneksel olarak otizm tanısı, sosyal etkileşimdeki bozukluklar, iletişim sorunları ve tekrarlayıcı davranışlar gibi belirgin davranışsal özelliklere dayanmaktadır. Ancak, davranışsal belirtiler erken tanıyı tam olarak desteklemek için her zaman yeterince belirgin ya da spesifik olmamakta ve genellikle yaşamın ikinci yılında açık hale gelmektedir. Otizmin semptom öncesi dönemde tespiti, erken müdahale ve uzun vadeli gelişimsel sonuçlar açısından büyük önem taşımaktadır. Semptom öncesi dönemde biyolojik süreçlerin ölçümü ise otizm riski altındaki bebekleri belirlemek için alternatif ve umut verici bir yol sunmaktadır. Görsel dikkatteki sınırlılıkların göz izleme teknolojileri ile ölçülmesi, otizmin erken dönemde tespit edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu yöntem, otizme özgü özelliklerin geleneksel değerlendirme yöntemlerine kıyasla daha erken, daha objektif ve daha güvenilir bir biçimde ayırt etme potansiyeli nedeniyle otizm araştırmalarında avantajlı bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Güncel araştırmalar, görsel dikkate yönelik göz izleme teknolojilerinden elde edilen büyük verinin yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemleriyle işlenerek objektif otizm tanısına önemli katkılar sunabileceğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda bu çalışma güvenilirliği, tutarlılığı ve otizmde açıklayıcı potansiyeli olan görsel dikkat biyobelirteçleri ve tanılama süreçlerindeki rolüne odaklanmaktadır.
Keywords : Otizm, göz izleme teknolojisi, görsel dikkat, biyobelirteçler, makine öğrenmesi.

ORIGINAL ARTICLE URL