TÜRKİYE PERLİT MADENCİLİĞİNİN VE İHRACATININ İNCELENMESİ

Authors : Behzat Gökçen Demir, Kürşad Durmaz, Akın Akbulut

Pages : 229-242

Doi:10.53600/ajesa.1796070

View : 75 | Download : 56

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Perlit, perlitik doku gibi belirli özellikler ile tanımlanan riyolit bileşimli kayaçlar için kullanılan bir terimdir. Genleştirilmiş perlit ise ham perlitin belirli bir sıcaklıkta ani bir şekilde ısıtılması sonucunda camsı tanelerden oluşan bir köpük agregasıdır. Türkiye, perlit rezervi ve üretimi açısından dünyada önemli bir konumdadır. Özellikle perlit üretiminde dünyada lider durumdadır. Türkiye’den sonra en önemli perlit üreticileri Yunanistan ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’dir. Türkiye’nin son on yıl (2015-2024) perlit üretimi değerlendirildiğinde yıllık ortalama perlit üretim miktarı 1,12 milyon ton seviyesindedir. Aynı dönemdeki perlit ihracatı, bir önceki yıla göre bazı yıllarda artış bazı yıllarda ise azalma eğiliminde olmuştur. 2022, 2023 ve 2024 yıllarında perlit ihracatı yıllık 37 milyon USD seviyesinin üzerinde gerçekleşmiştir. Ham veya genleştirilmiş perlit, endüstriyel alanlarda oldukça fazla kullanım alanına sahiptir. Özellikle genleştirilmiş perlit, klasik kullanım alanlarının yanında ileri teknolojik ürünlerde kullanılması yönüyle de oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Türkiye’deki perlit madenciliği ile ilgili maden ruhsat sayıları, rezerv ve üretim miktarları ile tahakkuk eden Devlet hakları kapsamında bilgiler verilmiş ve bu madenin ihracatı ile kullanım alanlarına değinilmiştir. Ayrıca, Türkiye’nin dünya perlit üretimindeki yeri üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Bütün bu veriler ile Türkiye perlit madenciliğinin çok yönlü olarak değerlendirildiği bir çalışma yapılarak literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Keywords : madencilik, perlit madenciliği, ham perlit, genleştirilmiş perlit

ORIGINAL ARTICLE URL