Değişen Çocuk İmgesi ve Medya İlişkisi: İnternet ve Çevrimiçi Çocuk

Authors : Gonca Kar, Ayşe Aslı Sezgin Büyükalaca

Pages : 1-35

Doi:10.62393/aurum.1576750

View : 39 | Download : 21

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Zamanın toplum düzeni üzerinde yarattığı değişim, insanın da bu değişime bağlı olarak imgesel olarak farklı görünümlerini ortaya çıkartmaktadır. “Çocuk” ise bu değişim içinde anlamı, konumu ve imgesi açısından farklı tarihsel süreçlerde farklı görünümleriyle ön plandadır. Çocuk, aile içindeki çocuk kavramından toplumsal sistemdeki çocuk kavramına kadar farklı bağlamlarda, farklı açılardan incelenmektedir. Bu çalışmada ise David Elkind’in (1999) tarihsel olarak baskın olan çocukluk imgeleri konusundaki, üç modern çocuk imgesi olarak belirttiği, şehvetli çocuk, esnek çocuk, yetenekli bebek (Elkind’ın “çocuk” kavramı yerine “bebek” kavramını kullandığı görülmüştür) kavramsallaştırması ve sınıflandırması düşüncesinden yola çıkılmıştır. Elkind, gelecekte “Toplumsal bilge olarak, kendi kendine yeterli çocuk imgesinin” ortaya çıkacağını savunmaktadır. Elkind’ın tarihsel süreçte çocuk imgesini ele alışı ayrıca onun eleştirel yaklaşımını da ortaya koyar. Çocuk kavramının toplumsal ve kültürel yapıların bir yansıması olarak ele alınmasını eleştiren Elkind, toplumun çocuklara yönelik yaklaşımı hakkında güçlü bir eleştiriye sahiptir. Bu çalışma, söz konusu tarihsel çocukluk imgelerinin medya ile ilişkisini değerlendirmiş, gelecekteki çocuk tasavvurunu ise “çevrimiçi çocuk” kavramı üzerinden incelemiştir. Çalışmanın yönteminde, Elkind’in sınıflandırmasına uygun olarak kronolojik sıra ile medya içerikleri, yine her bir dönemin özelliklerini yansıtan kitle iletişim araçları aracılığıyla belirlenmiştir. Çocukluk imgeleri, bu içerikler örneğinde, niteliksel tarihsel tasarımı da dikkate alarak, analiz edilmiştir. Çevrimiçi çocuk olarak tanımlanan bugünün çocuk imgesi ise seçilen yeni medya içeriklerine yönelik değerlendirmelerle yapılmıştır. Kendi kendine yeten çocuk imgesinin tespitinde, seçilen medya içerikleri vasıtasıyla bu yeni çocukluk imgesinin özellikleri tespit edilmek istenmiştir. Çalışmanın sonucunda, değişen çocuk imgesinin medya ile ilişkisi bağlamında yapılan değerlendirmede, ne yazık ki bugün ekonomik etkilerin çocuk kavramı üzerinde de önemli bir rol oynadığı gözlenmiştir. Çocuk, doğal yapısının dışında çoğu zaman ekonomik yaşamın önemli bir imgesi haline gelmiştir.
Keywords : Çocuk, çocuk imgesi, medya, internet ve çocuk, medya okuryazarlığı

ORIGINAL ARTICLE URL