2000’ler Türkiye’sinde Hukuk, İktidar ve Toplumsal Hareketler: Bir Eylem ve Olağanüstü Hal Mekanı Olarak Adliyeler

Authors : Rüya Yüksel
Pages : 97-135
View : 37 | Download : 17
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, hukuk, iktidar ve toplumsal hareketler arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Bu bağlamda adliye önü bir eylem ve protesto alanı olarak analiz edilmektedir. Hukuk ya da yargı kurumunu eleştiren ve bu kurumlara güvenmediklerini dile getiren adliye önü eylemcilerinin aynı kurumlardan adalet talep etmekten neden vazgeçmedikleri sorusu araştırılmaktadır. Adliye önlerinde eylem düzenlendiği gözlenen kadın cinayeti, iş cinayeti ve siyasi davalar için toplanan bu eylemcilerin Bourdieu’cü anlamda “yargısal alanın” kendilerine özgü sermayeleri olan yeni “oyuncuları” oldukları gözlemlenmiştir. Eylemciler aynı zamanda, yargısal alanın dönüşümünde önemli bir rol oynama ve hukuku daha toplumsal kılma potansiyeli taşımaktadırlar. Protestolara sahne olan adliyeler Agamben’in “kamp” kavramı çerçevesinde yasanın askıya alındığı bir olağanüstü hal mekanı olarak analiz edilmektedir. Agamben’in Antik Roma Hukuku’ndan ödünç aldığı “Homo Sacer”, kamp olarak kavramsallaştırılan mekanın “kurban edilemeyen fakat öldürülmesi ceza gerektirmeyen” sakinlerini tanımlamaktadır. Adliye önü eylemcileri ve protestolara konu olan davaların özneleri de bu çerçevede “Homo Sacer” olarak analiz edilmektedir. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ve katılımcı gözlemler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, eylemcilerin yasalarının uygulanmasının önemine vurgu yaptığı, yasanın uygulanmasındaki çeşitli aşamalara dahil olarak yargısal alanın aktör, özne ve oyuncularına dönüştüğü, davaların prosedürü ifade eden bir “kağıt” işleminden ya da “tiyatro”da ibaret kalmaması için davaların toplumsal ve siyasal yönlerinin altını çizmeye çalıştıkları gözlemlenmiştir.
Keywords : Hukuk sosyolojisi, Toplumsal hareketler, İktidar, Agamben

ORIGINAL ARTICLE URL