Niyâzî-i Mısrî’nin Şiirlerinde Hurûfîlik Sembolleri
Authors : İdris Araz
Pages : 98-114
Doi:10.5281/zenodo.18070089
View : 147 | Download : 90
Publication Date : 2025-12-27
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu makalede Niyâzî-i Mısrî’nin Hurûfîlik öğretisi ile ilintilendirebileceğimiz şiirleri ele alınmıştır. Hurûfîlik, oldukça geniş bir öğretiye sahip olmakla beraber özellikle “nokta, 28-32 harf, vahdet-i vücut, vecih ve hatt-ı istiva” konu başlıklarına yoğunlaşan Bâtınî bir mezheptir. Bu çalışma ile Hurûfî olmadığı hâlde Niyâzî-i Mısrî özelinde mutasavvıf bir şairin şiirlerinde Hurûfîliğe dair sembollerin bulunup bulunmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Bunun için Mısrî’nin Divan-ı İlahiyat’ında yer alan 195 Türkçe şiiri tek tek incelenmiş, söz konusu eserde Hurûfîlik ile ilişkilendirebileceğimiz sembollerin yer alıp almadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile Mısrî’nin, şiirlerinde Hurûfîliğin özellikle nokta ve harflerin esrarına dayalı sembollerinden istifade ettiği sonucuna ulaştığımızı söyleyebiliriz. “28-32 harf ve nokta” konu başlıklarında tespit ettiğimiz örneklerde Mısrî tıpkı Hurûfî bir şair gibi noktanın ve harflerin esrarına ilişkin düşünceler öne sürmekte, insana ve tabiata dair kimi durumları Arap-Fars harflerinin gizemiyle açıklamaya çalışmaktadır. Vahdet-i vücut, vecih ve hatt-ı istiva konularında da Mısrî’nin kimi şiirlerini Hurûfîlik öğretisi ile bağdaştırabiliriz ancak bu başlıklar, bütün tasavvufî ekollerin müşterek konuları olarak da değerlendirilebilir.Keywords : Hurûfîlik, Niyâzî-i Mısrî, Harf ve Sayı Sembolizmi, Divan Şiiri
ORIGINAL ARTICLE URL
