AB ENTEGRASYONU BAĞLAMINDA DEMOKRATİK REFORM SÜREÇLERİ̇: GÜRCİSTAN, MOLDOVA VE UKRAYNA KARŞILAŞTIRMASI

Authors : Ali Ayata
Pages : 519-541
Doi:10.58884/akademik-hassasiyetler.1740319
View : 55 | Download : 151
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Genişleme, uzun süredir Avrupa Birliği’nin entegrasyon stratejisinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır. 2004 yılındaki genişleme sürecinin ardından Birlik, doğrudan sınır komşusu olan Doğu ülkeleriyle ilişkilerini Avrupa Komşuluk Politikası ve Doğu Ortaklığı Girişimi çerçevesinde kurumsallaştırmıştır. Bu çerçevede, komşu ülkelerin Avrupa Birliği’nin norm, değer ve standartlarıyla uyumlu hâle gelmeleri hedeflenmekte; özellikle demokratikleşme sürecinin desteklenmesine öncelikli bir rol atfedilmektedir. Bu çalışma Gürcistan, Moldova Cumhuriyeti ve Ukrayna\\\'nın Avrupa Birliği ile bütünleşme yolunda kaydettikleri ilerlemeyi ve karşılaştıkları zorlukları incelemektedir. Hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü, insan haklarının korunması ve oligarşik güç yapılarının kontrol altına alınması kriterlerine odaklanılmaktadır. Moldova ve Ukrayna, özellikle oligarşiden arındırma ve kurumsal konsolidasyon alanlarında kayda değer reformlar gerçekleştirmiştir. Buna karşılık, Gürcistan ise basın özgürlüğü, yargı reformları ve sivil toplum aktörleriyle ilişkiler gibi temel alanlarda yapısal gerilemeler yaşamış ve önemli ölçüde siyasi dirençle karşılaşmıştır. Avrupa Komisyonu tarafından Gürcistan’a yönelik olarak formüle edilen on iki tavsiye, kilit reform alanlarını açıkça ortaya koymaktadır. Ancak bu tavsiyelerin uygulanması, ülke içinde ciddi siyasi dirençle engellenmektedir. Hükümetin ve bazı sivil toplum örgütlerinin reform süreçlerine ilişkin çabalarına rağmen, bu alandaki gerçek siyasi irade sınırlı kalmaktadır. Öte yandan Moldova ve Ukrayna\\\'daki reform süreçleri, özellikle Rusya\\\'nın başlattığı saldırı savaşı bağlamında, Avrupa entegrasyonuna yönelik daha güçlü ve istikrarlı bir siyasi irade ile karakterize edilmektedir. Bu bağlamda, uzun vadede başarılı bir AB üyeliği için gerekli koşulların oluşturulması adına, üç ülke arasındaki işbirliğinin derinleştirilmesi ve ortak değerlere dayalı bir Avrupa kimliğinin güçlendirilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır
Keywords : AB Komşuluk Politikası, Doğu Ortaklığı, Gürcistan, Moldova, Ukrayna

ORIGINAL ARTICLE URL