Eşref Paşa’nın Âkif Paşa’ya naziresi “Kaside-i Adem” ve “Adem” Mefhumu Üzerine

Authors : Adnan UZUN

Pages : 1-31

View : 31 | Download : 23

Publication Date : 2018-10-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Çağlardan beri “adem insert ignore into journalissuearticles values(yokluk);” fikri edebiyatımızda önemli bir yer tutmaktadır. Klasik Türk şiirinde çeşitli konular içerisinde sıklıkla ele alınır. Ancak müstakil olarak ve ilk defa yokluk mefhumu Âkif Paşa’nın “Adem Kasidesi”nde işlenmiştir. Döneminde derin yankı uyandıran bu kasideye çeşitli nazireler yazılmıştır. Eşref Paşa’nın “Kaside-i Adem” adlı kasidesi de Âkif Paşa’nın eserine yazılmış bir naziredir. Âkif Paşa, kasidesinde, hayata karşı bezginlik içerisindedir. Beklentilerine karşılık bulamamış, durum onu karamsarlığa itmiştir. Bu nedenle mutsuzdur. “Adem” fikri ve anlayışı bir kurtarıcı olarak karşısına çıkar. Şair, mutlu olamadığı dünya hayatından kurtulmanın çaresinin hiçlik olduğu kanaatindedir. Eşref Paşa ise, dünya hayatından şikâyet etmez. Ancak tasavvufî anlayışı bakımından; hayatın geçici olduğunu, dünyanın süslü ve aldatıcı özelliği ile bir serap ve hayalden başka bir şey olmadığını düşünür. Dünya hayatı dışında sonsuz bir hayat sunan ve mutlak bir hakikat olan “ademiyet” mefhumuna yönelir. 
Keywords : Klasik Türk şiiri, Adem Kasidesi, Âkif Paşa, Eşref Paşa, Nazire

ORIGINAL ARTICLE URL