Risâlet Döneminde Yaşayan Hanîflerin İslâm Daveti Karşısındaki Tutumları

Authors : Yusuf Kabakcı

Pages : 151-176

Doi:10.70971/akademikus.1676060

View : 203 | Download : 95

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada hanîf kavramı ve hanîflerin kimler oldukları hakkında özet bilgiler verildikten sonra esasen Hz. Muhammed peygamber olduğunda hayatta olan ve İslâm’a davet edilen hanîflerin bu teklif karşısındaki tutum ve tepkileri ortaya konarak altında yatan sebepler tahlil edilmeye çalışılmıştır. Zira önceki çalışmalarda hanîf kavramının kökeni, mahiyeti ve hanîflerin kim oldukları üzerinde durulmuş, hanîflerin hayatları ve itikadî durumları ferdî olarak incelenmiş ancak İslâm’a yaklaşımları bir bütün olarak ele alınmamıştır. Kaynaklarda hanîf olduklarından bahsedilen kişilerin bir kısmı zaten İslâm’dan önce ölmüşlerdir. Risâlet döneminde yaşayan ve Hz. Muhammed’in kendilerini Müslüman olmaya davet ettiği yedi hanîfin olduğu tespit edilmiştir. Bunlar Varaka b. Nevfel, Ubeydullah b. Cahş, Süveyd b. Sâmit, Ebû Kays Sırme b. Ebû Enes, Ebû Kays Sayfî b. Eslet, Ümeyye b. Ebü’s-Salt ve Ebû Âmir el-Evsî’dir. Hanîflerin ikisi Mekkeli, biri Taifli diğer dördü ise Yesriblidir. İlk bakışta, Câhiliye döneminde Hz. İbrâhim’in dinine inandıklarını söyleyerek putperestliği reddeden, putlar adına kesilmiş hayvanların etlerini yemeyen ve içki içmeyen bu kişilerin, toplumun geneline göre İslâm’a daha sıcak bakmaları ve Hz. Muhammed’i sahiplenmeleri beklenen bir durumdur. Fakat çalışma sırasında gerçeğin böyle olmadığı görülmüştür. Yedi kişiden sadece ikisi Müslüman olarak ölmüş, biri Müslüman olduktan sonra irtidat etmiş kalan dördü ise İslâm’a girmemiş hatta aralarından Ümeyye b. Ebü’s-Salt ve Ebû Âmir şiddetli İslâm düşmanı olmuşlardır. Araştırma İslâm Tarihi kaynakları ve muhtelif çağdaş yayınların doküman inceleme yöntemiyle tetkik edilmesi sûretiyle hazırlanmıştır.
Keywords : İslâm Tarihi, Risâlet, Hz. Muhammed, Hanîf, Tebliğ.

ORIGINAL ARTICLE URL