KAPUÇİNLERİN MARDİN’DEKİ MİSYONERLİK FAALİYETLERİ VE YAPILARI: KİLİSE, MANASTIR, HASTANE VE OKUL

Authors : Neslihan Kaya

Pages : 102-129

View : 70 | Download : 35

Publication Date : 2025-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ilk Katolik misyonerlik faaliyetleri, başta Fransa olmak üzere İspanya ve İtalya’nın desteğiyle 17. yüzyılın başlarında Fransiskenler ve Kapuçinler tarafından başlatılmıştır. Bu doğrultuda Kapuçin misyoner rahipleri, 17. yüzyıl ortalarından itibaren Mardin’e gelerek Süryani, Keldani ve Ermeni Hristiyan topluluklarını Katolikliğe yönlendirme amacıyla faaliyet göstermiş; cemaatlerini Roma (Vatikan) Kilisesi’ne bağlamayı hedeflemişlerdir. Kapuçinler, Mardin, Diyarbakır ve Urfa olmak üzere üç merkezde etkinlik göstermiştir. Mardin’de ise günümüzde I. Derece Kentsel Sit Alanı içinde yer alan Latifiye Mahallesi’nde kilise, manastır, okul ve hastane gibi yapılar inşa edilmiş; rahip ve rahibelere ait yapılarla bölgenin dini ve sosyal yapısında etkili olmuşlardır. 1915 yılına kadar süren bu faaliyetlerin ardından yapıların büyük bir kısmı yol yapım çalışmaları sırasında yıkılmış; günümüze yalnızca zemin ve birinci kattan oluşan bir okul binası ulaşabilmiştir. Bu yapının teras katına açılan güney cephesindeki giriş kapısında Latince ve Arapça kitabeler ile Katolik sembolleri yer almaktadır. Söz konusu yapı, Kapuçin varlığının günümüze ulaşan tek somut örneği olarak kabul edilmekle birlikte, ileride yapılacak araştırmalarda başka yapılara da ulaşılması mümkündür. Bu çalışma, Kapuçinlerin Mardin’de yürüttüğü misyonerlik faaliyetlerini kronolojik olarak ele almakta; bu kapsamda inşa ettikleri dini ve eğitim yapılarının tarihsel ve mimari süreçlerini incelemektedir. Tespit edilen okul binasının mimari tarihçesi, plan ve cephe özellikleri ile süslemeleri değerlendirilmekte, bölgedeki benzer yapılarla karşılaştırmalar yapılmaktadır. 1853 ile 1918 yılları arasında çekilen fotoğraflar ve arşiv belgeleri, günümüze ulaşamayan yapıların varlığına ışık tutarak misyonerlik faaliyetlerinin mekânsal boyutunu ortaya koymaktadır. Konuya dair akademik alanda bugüne dek detaylı bir inceleme yapılmamış olup, bu çalışma Kapuçin misyonuna ait yapılar ve faaliyetleri kapsamlı biçimde ele alan ilk araştırma olma niteliğindedir.
Keywords : Mardin, Kapuçinler, Katolikleşme, Misyonerlik Faaliyetleri ve Yapıları, Okul Binası

ORIGINAL ARTICLE URL