Bir Kadın Antropoloğun Hayatı ve Antropolojisi: Maria A. Czaplicka’nın Sibirya’sı ve Türkler

Authors : Z Nilüfer NAHYA

Pages : 83-106

Doi:10.1501/antro_0000000348

View : 35 | Download : 23

Publication Date : 2017-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :1884 yılında Varşova’da doğan Marya Antonina Czaplicka, 1910 yılında İngiltere’ye gelir ve burada C. Charles Seligman ile London School of Economics and Political Science’ta çalışır. Seligman’ın yol gösterdiği bir diğer Polonyalı antropolog Bronislaw Malinowski’den farklı olarak, Czaplicka 1914-15 yılları arasında çalışmalarına dönemin tanınmış antropologlarından Robert R. Marret ile devam eder. Çok iyi derecede Lehçe, İngilizce ve Rusça biliyor olmasının da avantajıyla Sibirya’da bir alan araştırması organize eder. Birçok kitap ve makale kaleme alarak bölgenin toplumsal yapısına dair bilgiler aktarır. Maria Czaplicka, 1921 yılında Bristol şehrinde aniden intihar ederek hayatına son verir. Bu çalışma ise hem Maria Czaplicka’nın hayatının ve çalışmalarının izini sürmekte hem de onun sosyal antropoloji, Şamanizm ve Türkoloji’ye yaptığı katkıyı ve kavramsal etkisini incelemektedir. Czaplicka, İngilizce literatüre, Rusya’nın kapsamında kalan Sibirya dünyasını kazandırmıştır. Ayrıca Türkoloji açısından gerek dil çalışmalarını gerek tarihsel gelişmeleri gerekse de Pantürkçülük ve Panturanizm gibi siyasi hareketleri bütünsel bir bakış açısıyla aktarır. Ancak onun en önemli kavramsal etkisi Şamanizm üzerinedir. Kimi görüşleri bugün tartışmalıysa da kutup histerisi, transvestizim gibi kavramların Batı’nın Şamanizm çalışmalarında bilinmesine ve gelişmesine yol açmıştır
Keywords : Maria Czaplicka, Sibirya, Şamanizm, kutup histerisi, Panturanizm

ORIGINAL ARTICLE URL