“Ya Bizim İnsanımız Yapar ya da Başka Dünyaların İnsanı”: Türk Sağında Çocuk Dergiciliği

Authors : Elif Berfin Yağbasan

Pages : 708-731

Doi:10.53376/ap.2025.25

View : 240 | Download : 324

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Politik bir kimlik kurgusu olarak çocukluk, ideolojik kutupların gündelik hayat dolayımıyla yeniden üretildiği ve kültürün mücadele alanı haline geldiği Soğuk Savaş’ın odağında yer almıştır. Çocukluğun kültürel sermayeyi aktarma vasfıyla telakki edilmesi, çocukların tüketimine sunulan ürünlerin cazibesini yükseltmiştir. Bu minvalde çocuk sürelileri, hitap ettiği cenahın müstakbel-makbul öznesinin hangi politik ve kültürel bagajlarla, refleks ve duygulanımlarla kamusal alana çıkması gerektiğini işleyen bir mecra olarak, Soğuk Savaş’ın başlangıcından itibaren Türk sağının antikomünist teyakkuzunda kullanılmak istenmiştir. Çalışmanın temel amacı, 1945–1990 yıllarında Türk sağının neşriyat kamusundaki çocuk dergiciliği tartışmaları üzerinden, Soğuk Savaş’ın pedagojik izdüşümlerini, Türk sağının mütemmim cüzlerinin çocukluğa tezahürünü, çocuk dergiciliğinin kültürel mücadele alanı olarak alımlanışını ve nihayetinde, milliyetçi-muhafazakâr terkibin müstakbel-makbul öznesini oluşturma yönündeki kaygılarını araştırmaktır. Mevcut kültürel ahvalde çocuk dergiciliğine yöneltilen modernleşmeci-kozmopolitçi, komünist-maddiyatçı, öze ve hakikate yabancılık suçlamaları, Türk sağının ideolojik bakiyesini ve gayretini yansıtır niteliktedir. Çalışmada, milliyetçi-muhafazakâr çocuk dergilerinin, döneme ruhunu veren antikomünizmin söylemsel gücünden faydalanarak, zararlı, tekinsiz ve yabancı saydığı, en tehlikeli haliyle komünizmden beslenen öteki dergilerden çocukları koruma misyonu yüklendiği iddia edilmektedir.
Keywords : Çocukluk, Türk Sağı, Soğuk Savaş, Çocuk Dergiciliği, Milliyetçi-Muhafazakârlık

ORIGINAL ARTICLE URL