Filistinli Şair Hârûn Hâşim Reşîd’in Vatan Temalı Şiirleri ve Bunların Dil ve Belağat Açısından İncelenmesi

Authors : Halil İbrahim Oğur

Pages : 486-503

Doi:10.34247/artukluakademi.1744867

View : 79 | Download : 138

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İsrail’in kuruluşu, asırlardır Filistin coğrafyasında yaşayan Arapları siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik olarak derinden etkilemiştir. Filistin halkının kendi toprakları üzerinde Yahudi göçlerine karşı başlattıkları bireysel çatışmalar, İsrail devletinin kurulmasıyla kitlesel eylemlere ve direnişe dönüşmüştür. Filistin’e komşu Arap ülkeleri Mısır, Suriye ve Ürdün’ün sürece müdahil olması, çoğu başarısızlıkla sonuçlanan Arap-İsrail savaşlarını beraberinde getirmiştir. Özellikle İsrail’in kurulmasından sonra Filistin coğrafyasında yaşanan savaşlar, İsrail’in işgal ve tehcir politikaları, bu coğrafyanın edebiyatını da derinden etkilemiştir. İsrail’in politikalarını asla kabul etmeyen Filistinli edebiyatçılar da kalemlerini adeta birer silaha dönüştürerek Filistin direnişine destek vermiş; halkı işgale karşı direnmeye ve ayaklanmaya teşvik eden eserler ortaya koymuşlardır. Bu eserlerinde, mutlak bağımsızlık elde edilmeden Filistin halkı için, İsrail öncesi vatanlarına dönüşün gerçekleşmeyeceğini vurgulamışlardır. Bu dönemde Filistin edebiyatında direniş, bir tema olmanın ötesinde, ayrı bir edebî tür haline gelmiştir. Filistinli edebiyatçılar direnişi, bağımsızlığın ve yerlerinden edilen Filistinlilerin yurtlarına dönebilmelerinin temel koşulu olarak görmüşlerdir. Bu doğrultuda Filistinli şair ve yazarlar, direniş ile bağlantılı olarak, vatan ve vatana dönüş temalarını da sıkça dile getirmişlerdir. İşgal öncesi Filistin’e dönüş için halkı direnişe teşvik eden ve vatana dönüşü şiirlerinde en çok dile getiren şairlerin başında Filistinli şair Hârûn Hâşim Reşîd gelmektedir. Dönüş anlamına gelen “ʿavde” terimini şiirlerinde çok sık kullandığı için de kendisine “şâʿiru’l-ʿavde” yani “dönüş şairi” unvanı verilmiştir. Bu çalışmada, “şâʿiru’l-ʿavde” olarak anılan Hârûn Hâşim Reşîd’in, vatan ve vatana dönüş temalı şiirlerinin içerik, üslup, dil ve belağat açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Filistinli şair Hârûn Hâşim Reşîd, sürgün, göç ve mültecilik deneyimlerini şiirlerinde işleyerek Filistin halkının vatana dönüş arzusunu ve direniş ruhunu güçlü imgelerle yansıtmıştır. Şiirlerinde, vatan, özgürlük ve dönüş temasını, direnişin zorunluluğu üzerinden işlerken, Filistinli kimliğini onurla sahiplenmiş ve bu kimliği şiirsel bir mücadele aracı hâline getirmiştir.
Keywords : Arap Dili ve Belağatı, Şiir, Hârûn Hâşim Reşîd, Filistin, Vatan, Direniş

ORIGINAL ARTICLE URL