İbadetlerde Kıyas ve İçtihat Mümkün mü? el-Mebsût’un “Zekât” Bölümüne Dair Farklı Bir Okuma

Authors : Abdurrahman Yıldırım

Pages : 211-232

Doi:10.34247/artukluakademi.1521133

View : 244 | Download : 176

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada ibadetlerle ilgili meseleler üzerinde yeniden bir akıl yürütme ve aklî çıkarımlar yapılabilme ihtimal ve imkânı tartışılmaktadır. Konu, namazdan sonra Kur’an’da en çok vurgulanan ibadet olan zekât üzerinden incelenmiş, kaynak olarak ise Hanefî Mezhebinin temel metinlerinden Serahsî’nin el-Mebsût adlı eserinde geçen örnekler ele alınmıştır. Böyle bir yöntem izlenmesinin amacı, meseleyi soyut ve teorik tartışmalardan olabildiğince uzaklaştırıp somut ve pratik örnekler üzerinden ortaya koyma gayretidir. Çalışmada yöntem olarak sosyal bilimler araştırma yöntemlerinden Nitel Araştırma Yöntemi’nin “doküman incelemesi” kullanılmıştır. Elde edilen bilgi ve yorumlar arasındaki ilişkinin tanımlanması ve değerlendirilmesi içerik analizine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Teori, genel yargılara ulaşmayı hedefleyen “tümevarım” yöntemi üzerinden temellendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada öncelikle zekât ibadeti ta‘lîl ve taabbüd açısından ele alınarak onun hangi meselelerinin ta‘lîl ve taabbüde dahil olduğu tespit edilmeye çalışılmış, sonrasında el-Mebsût eseri üzerinden Serahsî’nin temel ibadetlerden olan zekâtı nasıl konumlandırdığı ortaya konulmuş, sonuçta bir çok yerde kıyas ve istinbata başvurulduğu gözlemlenmiştir.
Keywords : İslam Hukuku, İbadet, Zekât, Kıyas, İçtihat, İstinbat.

ORIGINAL ARTICLE URL