Hicri İlk Dört Asırda Sahih Kıraatlere Yönelik Eleştiriler ve Sebepleri

Authors : İdris Yiğit

Pages : 288-308

Doi:10.34247/artukluakademi.1629101

View : 226 | Download : 84

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kıraat ilminin müstakil kitaplarda yer alması hicrî 3. ve 4. asra tekabül etmektedir. Bunun öncesinde sahîh, şâz, müdrec ve mevzu gibi birden fazla kategoriyi içinde barındıran kıraat birikimi sözlü olarak aktarılmaktaydı. Hicrî 4. asra kadar devam eden süreçte İslâm uleması sahih olanları sakiminden ayırmak için kıraatleri ince bir elemeye tabi tutmuştur. Sahih kıraatlerin tercih ve tespiti için Arapçaya uygunluk, resm-i mushafa muvafakat ve genelin üzerinde icma etmesi gibi belli kıstaslar koymuşlardır. Ancak dil çalışmalarının Arap dilinin tüm kullanımlarını muhtevi olmaması sebebiyle bazı okuyuşlar bu kriteri sağlamamıştır. Âlimler kendi koydukları yerleşik gramer kurallarına uymayan ve sahih birikim içerisinde yer alan bu okuyuşları sahih olmadığı zannıyla eleştirmiştir. Bu eleştirilerin sebebi ise sadece bazı kıraatlerin dil kurallarına uymaması değildir. Bilakis kıraat birikimin sözlü olarak aktarılması, mushafların nokta-hareke barındırmaması ve kıraat ilmiyle iştigal edenlerin sayıca çok olmaları gibi etkenler söz konusu eleştirilerin arka planını oluşturmaktadırlar. Bu çalışmada sahih olmadıkları zannıyla tenkit edilen farklıkların eleştirilme sebepleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Keywords : Kıraat, Kur’an, Tefsir, Eleştiri, Lahn, Hicri 4. Asır.

ORIGINAL ARTICLE URL