Dini Bireyselleşme ve Beş Faktör Kişilik İlişkisi Üzerine Bir Araştırma

Authors : Nurun Nisa Bayram, Faruk Karaca

Pages : 44-65

Doi:10.34247/artukluakademi.1658471

View : 123 | Download : 86

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dini bireyselleşme bireyin dini, geleneksel ve kurumsal içeriğinden uzaklaştırıp bireyselleşmiş bir biçimde yaşamasını ifade etmektedir. Söz konusu dindarlık biçimi bireyin sahip olduğu tutarlı nitelikler bütünü anlamına gelen kişilik ile ilişkilidir. Araştırmanın amacı dini bireyselleşme ve beş faktör kişilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırma “Çok Boyutlu Dini Bireyselleşme Ölçeği” ve “Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi” kullanılarak 933 kişilik bir örneklemde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre dini bireyselleşme toplam puanı ile sorumluluk ve uyumluluk kişilik özellikleri arasında olumsuz bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca dini bireyselleşmenin kolektif olmama boyutu ile uyumluluk ve sorumluluk arasında olumsuz; dini gruplara karşı mesafe boyutu ile dışadönüklük ve deneyime açıklık arasında olumlu; sorgulama boyutu ile uyumluluk ve sorumluluk arasında olumsuz, dışadönüklük ve deneyime açıklık arasında olumlu; dini öz-yeterlik boyutu ile deneyime açıklık arasında olumlu; görecelik boyutu ile uyumluluk ve duygusal denge arasında olumsuz ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar mevcut literatür ve bulgular açısından tartışılmış, gelecekte konuyla ilgili yapılabilecek çalışmalar değerlendirilmiştir.
Keywords : Din Psikolojisi, Modernite, Bireyselleşme, Dini Bireyselleşme, Kişilik, Beş Faktör Kişilik Kuramı

ORIGINAL ARTICLE URL