IMPACT OF RUN-OF-RIVER HYDROPOWER PLANTS OPERATION ON AQUATIC ECOSYSTEM AND TROUT (SALMO LABRAX) POPULATION IN THE EASTERN BLACK SEA REGION

Authors : Mustafa ZENGİN, Oğuz KURTOĞLU, Hatice ŞENGÜL, Eyüp ÇAKMAK

Pages : 189-207

Doi:10.18864/TJAS201718

View : 43 | Download : 17

Publication Date : 2017-10-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada; 2012 ve 2016 yılları arasında, Doğu Karadeniz’de işletmeye açılan HES’leri temsil edecek şekilde altı pilot bölge insert ignore into journalissuearticles values(Rize-Güneysu, Of-Solaklı, Sürmene-Köprübaşı, Arsin-Yanbolu, Maçka-Değirmendere ve Giresun-Gelevera dereleri); seçilmiştir. Çalışmanın temel verilerini; pilot bölgelerdeki akarsu ve su yapılarına ilişkin geriye dönük, uzun süreli hidrolojik veriler, biyo-ekolojik gözlemler ve dere yatakları üzerinde sürdürülen inceleme çalışmaları oluşturmaktadır. Bu süreçte her bir HES’e ait regülatör ile santral arasındaki dere yatağında, belirlenen referans istasyonlarında, coğrafik bilgi sistemi insert ignore into journalissuearticles values(CBS); temel alınarak, yaz ve kış periyotlarında habitat gözlemleri yapılmıştır. Aynı zamanda örnekleme yapılan hidroelektrik santralleri ve bu santrallere su sağlayan regülâtörlerin işletmeye açıldıktan sonraki süreçte, akarsu sucul ekosistemine; özellikle bölge akarsuları için baskın balık türü Karadeniz alabalığına insert ignore into journalissuearticles values( Salmo labrax; Pallas, 1814); etkileri bu dereler üzerindeki tüm yaşam döngüsü temel alınacak şekilde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; yetersiz telafi suyu sonucunda akarsu yatağında habitat kayıplarının yanısıra, omurgasız ve omurgalı fauna da negatif yönde etkilenmiştir. Su sıcaklığının yaz aylarındaki artışına ve debinin göreceli olarak düşüşüne bağlı olarak kuyruk suyu deşarj noktasından mansaba kadar olan lokalitelerde algal kolonizasyonlar oluşabilmektedir. Bu negatif etmenler akarsu sistemindeki su akış rejimini ve suyun kalitesini bozarak, bölge akarsularında yaşayan alabalık populasyonlarının azalmasına neden olmuştur. Bu araştırmada pilot akarsu olarak seçilen Solaklı Deresi’ndeki S. labrax populasyonu; aynı akarsuda yaklaşık 15 yıl önce gerçekleştirilen araştırma bulguları ile karşılaştırılmış ve Karadeniz alabalığına ilişkin birim çabadaki av miktarı 15 adet/saatten 0,5 adet/saate düşmüştür. 
Keywords : Doğu Karadeniz akarsuları, Hidroelektrik santralleri, Habitat kayıpları, Telafi suyu, Karadeniz alabalığı, Av çabası

ORIGINAL ARTICLE URL