19. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDE CEHRİ ÜRETİMİ

Authors : Özlem KARSANDIK YAZICI

Pages : 24-33

Doi:10.17067/asm.499865

View : 59 | Download : 14

Publication Date : 2019-01-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğada kendiliğinden yetişen çalımsı bir bitki olan cehri önemli doğal boyama kaynaklarından biridir.  Osmanlı döneminde özellikle ip ve kumaş boyamalarında sarı rengin elde edilmesinde kullanılmıştır. Osmanlı’da elde edilen renk ve ekonomik değerinden dolayı “altınağacı” olarak adlandırılan cehri, yetiştiği bölgelere önemli ölçüde ekonomik katkı sağlamıştır. Boya maddeleri arasında kök boya kadar ön planda olmasa da Osmanlı dış ticaretinde de yer almıştır. Ancak 19. yüzyılda gelişen boya sanayii Osmanlı’da cehri üretimini olumsuz yönde etkilemiştir. Kendiliğinden yetişen bir bitki olsa da yetiştiği bölgelerde cehri bağlarının oluşturulduğunu görüyoruz. Ayrıca söz konusu bölgelerde üretimin artırılması için bu konuda usta kişilerin yardımına ihtiyaç duyulmuş ve bu yönde girişimlerde bulunulmuştur. Çalışmamızda boyama maddesi olarak kullanılan cehrinin Osmanlı ekonomisindeki yeri, konjonktürel değişimlerden neden ve nasıl etkilendiği değerlendirilmiştir. Arşiv kayıtları ekseninde yürütülen çalışmada cehri üreticisinin ne tür anlaşmazlıklar yaşadığı da tespit edilmiştir. 
Keywords : Boyama, Cehri, Boya Sanayi, Osmanlı, Dokuma

ORIGINAL ARTICLE URL